ΑΡΝΗΣΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΝΑ ΦΙΛΟΞΕΝΗΣΕΙ ΤΗΝ ΑΠΑΝΤΗΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΑΤΟΜΟΥ ΠΟΥ ΚΑΤΗΓΟΡΗΘΗΚΕ ΚΑΙ ΕΠΙΚΡΙΘΗΚΕ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑ ΤΗΣ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο (23/24/8/2018) από το Χαράλαμπο Αριστοτέλους για το περιεχόμενο εκπομπής του Ζήνωνα Ζιντίλη, στις 23/8/2018, στο ραδιοσταθμό super fm, και πιο συγκεκριμένα για αναφορές του στα εγκλήματα του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου. Σύμφωνα με τον παραπονούμενο, κατά την εκπομπή αφέθηκαν αιχμές «κατά συγκεκριμένης ιδεολογίας και συμβόλων της». Ανέφερε ότι υπέβαλε το παράπονο ως μέλος οικογένειας της οποίας μέλος κατετάγη «κατά την επιστράτευση των Κυπρίων του 1943» και πολέμησε στο μέτωπο του Β΄ παγκοσμίου πολέμου. Το παράπονο ανέφερε: «Ο εν λόγο κύριος μίλησε αφοριστικά ταυτίζοντας τη συγκεκριμένη ιδεολογία με τούς ναζί και τα εγκλήματα που διεπράχθησαν κατά της ανθρωπότητας την περίοδο εκείνη. Θεωρώ ότι το φραστικό που χρησιμοποιήθηκε καταπατά τον κώδικα δημοσιογραφικής δεοντολογίας εφόσον τα επιχειρήματα που ακούστηκαν είναι ανυπόστατα, χωρίς αποδείξεις μπροστά στα αναγνωρισμένα εγκλήματα των Ναζί. Τα επιχειρήματα αυτά παρουσιάστηκαν από τον ίδιο ως θέσφατα».. Ο υπεύθυνος της εκπομπής και διευθυντής του ραδιοσταθμού Ζήνων Ζιντίλης διαβίβασε στην Επιτροπή το επίμαχο απόσπασμα της εκπομπής και ανέφερε ότι αυτό που έκαμε ήταν να αναφερθεί στην αρχή της εκπομπής του όπως κάμνει πάντα, στο χρονικό της ημέρας. Ειδικότερα, ανέφερε ότι η 23η Αυγούστου καθιερώθηκε ως Ευρωπαϊκή Ημέρα Μνήμης για τα Θύματα του Σταλινισμού και του Ναζισμού (γνωστή και ως Διεθνής Ημέρα της Μαύρης Κορδέλας σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης), με το ψήφισμα του Ευρωκοινοβουλίου της 2ας Απριλίου 2009, για να τιμηθεί η μνήμη των θυμάτων των ολοκληρωτικών και αυταρχικών καθεστώτων και ιδιαίτερα του Σταλινισμού και του Ναζισμού. Επίσης ανέφερε ότι ο παραπονούμενος έκαμε παρέμβαση με τηλεφώνημά του διαμαρτυρόμενος ότι εξίσωσε το Ναζισμό με το Σταλινισμό και ότι θίγηκε προσωπικά γιατί η οικογένειά του πολέμησε το φασισμό. Επίσης ανέφερε ότι ο ίδιος παρέπεμψε τον παραπονούμενο στην Επιτροπή Δεοντολογίας αναφέροντας ότι θα έδινε το ηχητικό απόσπασμα είτε στην Επιτροπή είτε στην Αρχή Ραδιοτηλεόρασης. Όπως προκύπτει από το ηχητικό του επίμαχου μέρους της εκπομπής, ο Ζήνων Ζιντίλης ανέφερε: «Είναι και κάποιες μέρες που πρέπει να λέμε και τα πιο σκληρά, έτσι για να θυμόμαστε για να μας γίνονται και παραδείγματα. Σήμερα είναι η Ευρωπαϊκή Ημέρα Μνήμης των θυμάτων του Ναζισμού και του Σταλινισμού, η 23η Αυγούστου. Πρόκειται για τα δύο μεγάλα τέρατα που αιματοκύλισαν την Ευρώπη τον 20ο αιώνα και σε καμία περίπτωση δεν θα κάμουμε σύγκριση αν οι Ναζί ή ό Στάλιν υπήρξε κάποιος από τους δύο καλύτερος, δεν γίνεται σύγκριση ούτε διάκριση σ’ αυτά τα πράγματα, μιλάνε από μόνοι τους οι αριθμοί. Δυστυχώς 20 και πλέον εκατομμύρια νεκροί υπό την ηγεσία του Στάλιν, εξαιρώντας τα θύματα του πολέμου, άνω από 12 εκατομμύρια τα θύματα των Ναζί, το μεγαλύτερο μαζικό έγκλημα στην ιστορία, το Ολοκαύτωμα με θύματα έξι εκατομμύρια Εβραίους, αλλά και ομοφυλόφιλους, τσιγγάνους και άλλες ομάδες που δεν άρεσαν στην ιδέα που είχε ο Χίτλερ για την εθνική καθαρότητα, αν προσθέσουμε και τα θύματα του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου, έχουμε μια πολύ φρικτή εικόνα για το πού οδήγησαν αυτά τα ολοκληρωτικά καθεστώτα, αυτές οι ακραίες ιδεολογίες. Να θυμόμαστε ότι τα άκρα, ο φανατισμός και ο φασισμός οδηγούν μόνο σε πόνο, μόνο σε αίμα. Πρέπει να θυμόμαστε, γιατί υπάρχουν και δεκατετράχρονα και δεκαπεντάχρονα που πολύ εύκολα χαιρετάνε ναζιστικά, που σχηματίζουν στους τείχους είτε σβάστικες ή σφυροδρέπανα χωρίς να ξέρουν τι ακριβώς σημαίνουν και τι έχει προηγηθεί και ποιες τραγωδίες έχουν γίνει με βάση τις ιδεολογίες». Η Επιτροπή αποφάσισε ότι ο Ζήνων Ζιντίλης αναφέρθηκε στο γεγονός της τήρησης της Ευρωπαϊκής Ημέρας υπέρ της μνήμης των θυμάτων του Σταλινισμού και του Ναζισμού, που είναι γνωστή και ως Διεθνής ημέρα της μαύρης πόρπης, προς απότιση φόρου τιμής στους νεκρούς των μαζικών εκτοπίσεων και δολοφονιών του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου. Η Επιτροπή αποφάσισε επίσης ότι παρά τις κάποιες ανακρίβειες που αναφέρθηκαν ως προς τον αριθμό των θυμάτων σε κάθε περίπτωση, τα υπόλοιπα αποτελούσαν έκφραση γνώμης για ιστορικά γεγονότα, την οποία ο καθένας έχει την ελευθερία να εκφέρει. Επίσης διαπίστωσε ότι ο Ζήνων Ζηντίλης δεν έκαμε καμιά προσπάθεια ταύτισης των δύο καταστάσεων, πέραν του να αναφερθεί σε δύο γεγονότα που είναι ιστορικά καταγραμμένα. Αποτελεί πάγια θέση της Επιτροπής, στη βάση του Κυπριακού Συντάγματος, της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και της Κυπριακής και Ευρωπαϊκής νομολογίας, ότι το δικαίωμα της ελευθερίας έκφρασης επιτρέπει στο κάθε άτομο να εκφέρει την άποψή του για οποιοδήποτε θέμα ελεύθερα και χωρίς παρέμβαση από κανένα. Για το λόγο αυτό η Επιτροπή δεν έχει αρμοδιότητα να παρέμβει και να κρίνει με οποιοδήποτε κριτήριο την έκφραση οποιασδήποτε γνώμης επί οιουδήποτε θέματος Επίσης έχει συστηματικά επισημάνει ότι όσοι έχουν αντίθετη ή άλλη άποψη για οποιοδήποτε θέμα μπορούν να την εκφέρουν επίσης ελεύθερα και ανεμπόδιστα.

Παράπονο που δεν εξετάστηκε γιατί ήταν ανακριβές και άνευ αντικειμένου

ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ ΔΕΝ ΚΑΤΟΝΟΜΑΣΕ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΔΕΝ ΖΗΤΗΣΕ ΤΙΣ ΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΕΛΛΕΙΨΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο (20/22/6/2018) από τη διευθύντρια νηπιαγωγείου στο Στρόβολο, ότι η ιστοσελίδα TOTHEMAONLINE, στις 19 Ιουνίου, 2018 δημοσίευσε είδηση για φερόμενο επεισόδιο στο νηπιαγωγείου και αποκάλυψε την επωνυμία του, επιτρέποντας τη δημοσίευση σχολίου κάτω από είδησή της το οποίο το κατονόμαζε.. Η είδηση αναφερόταν σε φερόμενη άρνηση της διευθύντριας του νηπιαγωγείου να επιτρέψει στους γονείς τη μεταφορά του δίχρονου γιού τους σε θεατρική παράσταση, όταν διαπίστωσαν πως το λεωφορείο που θα μετέφερε τα παιδιά δεν διέθετε ειδικά καθίσματα ασφαλείας. Η παραπονούμενη ανέφερε ότι η είδηση αναρπάχθηκε πάνω από 270 φορές και ότι δημοσιεύθηκαν σχόλια, τα οποία ανέφεραν την επωνυμία του νηπιαγωγείου. Επίσης ανέφερε ότι η είδηση ήταν ανυπόστατη και ότι διέσυρε το νηπιαγωγείο και δεν ελέγχθηκε για την ακρίβειά της Η ιστοσελίδα απάντησε μέσω των νομικών συμβούλων της ότι οι καταγγελίες της παραπονούμενης δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα και ότι φωτογραφία που παρουσιάζει τρίτο πρόσωπο να κατονομάζει το νηπιαγωγείο δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι έχει αναρτηθεί κάτω από το δημοσίευμα, στο οποίο δεν γίνεται καμιά αναφορά στην επωνυμία του νηπιαγωγείου. Περαιτέρω ανέφερε ότι αν στην ιστοσελίδα αντιλαμβάνονταν ότι τρίτο πρόσωπο έκαμε αναφορά στην επωνυμία του νηπιαγωγείου θα προέβαιναν σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες για την άμεση διαγραφή της. Σε σχέση με το γεγονός ότι στο δημοσίευμα δεν παρατέθηκαν οι θέσεις του νηπιαγωγείου, η ιστοσελίδα ανέφερε ότι ζητήθηκε η θέση της διευθύντριας και εναλλακτικά ότι ενημερώθηκε ότι η ιστοσελίδα ήταν στη διάθεσή της για να τοποθετηθεί επί του θέματος, αλλά εκείνη αρνήθηκε ή αμέλησε να το πράξει. Η διευθύντρια του νηπιαγωγείου ενημέρωσε την Επιτροπή ότι κανένας από την ιστοσελίδα δεν τηλεφώνησε για να ζητήσει τις θέσεις της, ούτε και κανένας άφησε οποιαδήποτε ενημέρωση ότι η ιστοσελίδα ήταν πρόθυμη να δημοσιεύσει τις θέσεις της. Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι στην είδηση δεν καταγράφεται οποιαδήποτε αναφορά σε επικοινωνία της ιστοσελίδας με τη διευθύντρια του νηπιαγωγείου και άρνησή της να απαντήσει στους ισχυρισμούς που διατυπώθηκαν.

Η Επιτροπή, αφού ζήτησε την άποψη ειδικού και σύγκρινε τη μορφή των μηνυμάτων στα οποία κατονομάστηκε το νηπιαγωγείο με τα μηνύματα που δημοσιεύονται κάτω από τις ειδήσεις της ιστοσελίδας διαπίστωσε ότι η μορφή είναι διαφορετική. Ειδικότερα, οι φωτογραφίες στα μηνύματα στα οποία αναφέρεται η επωνυμία του νηπιαγωγείου είναι στρογγυλές, γεγονός που παραπέμπει σε μηνύματα στο Facebook, ενώ τα μηνύματα κάτω από τις ειδήσεις τις ιστοσελίδας έχουν τετράγωνο περίβλημα, όπως φαίνεται στις φωτογραφίες πιο κάτω.

Σχόλια κάτω από την είδηση:

Σχόλια στο Facebook στα οποία κατονομάστηκε το νηπιαγωγείο:

Δεδομένου ότι η Επιτροπή έχει αρμοδιότητα μόνο για την ιστοσελίδα, αλλά δεν έχει δικαιοδοσία επί μηνυμάτων που αναρτώνται στο Facebook, εκτός αν προέρχονται από δημοσιογράφους η ΜΜΕ, η Επιτροπή αποφάσισε ότι είναι αναρμόδια να παρέμβει ως προς το παράπονο αποκάλυψης της επωνυμίας του νηπιαγωγείου. Η Επιτροπή αποφάσισε περεταίρω ότι, έστω και ανώνυμα, η ιστοσελίδα θα έπρεπε να είχε ζητήσει τις θέσεις αρμοδίου του νηπιαγωγείου, και στην προκειμένη περίπτωση της διευθύντριας, προκειμένου ελέγξει την ακρίβεια των πληροφοριών και να της δώσει την ευκαιρία να απαντήσει στη σοβαρή κατηγορία ότι παραβιάστηκαν κανονισμοί ασφάλειας για τη μεταφορά παιδιών με λεωφορείο. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι απαντήσεις στις κατηγορίες ήταν ουσιαστικής σημασίας για την παροχή ολοκληρωμένης και αντικειμενικής ενημέρωσης, σύμφωνα με τη σχετική πρόνοια του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας και επίσης επιβάλλονταν, τόσο από την πρόνοια του άρθρου 1 του Κώδικα περί υποχρέωσης των δημοσιογράφων και των ΜΜΕ για έλεγχο της ακρίβειας των πληροφοριών με επαφή με τους άμεσα εμπλεκομένους, όσο και του άθρου 2 περί παροχής του δικαιώματος απάντησης. Από έρευνα της Επιτροπής δεν επιβεβαιώθηκε ότι η ιστοσελίδα επικοινώνησε με το νηπιαγωγείο για να εξασφαλίσει τη θέση του. Η διευθύντρια κατηγορηματικά ανέφερε ότι κανένας από την ιστοσελίδα δεν τηλεφώνησε είτε στην ίδια για να ακούσει την εκδοχή της, είτε σε άλλο για να αφήσει μήνυμα. Κατ’ ακολουθία, η Επιτροπή δεν αποδέχθηκε τη θέση της ιστοσελίδας ότι «ζητήθηκε η θέσης της διευθύντριας και εναλλακτικά ότι ενημερώθηκε ότι η ιστοσελίδα ήταν στη διάθεσή της για να τοποθετηθεί επί του θέματος. Αν πράγματι η διεύθυνση του νηπιαγωγείου αρνήθηκε ή αμέλησε να να τοποθετηθεί, το γεγονός αυτό αποτελούσε ουσιαστικό στοιχείο είδηση και θα έπρεπε να είχε καταγραφεί.

ΜΕΡΟΛΗΠΤΙΚΗ ΕΚΠΟΜΠΗ ΤΟΥ ΣΙΓΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΙΕΡΕΑ Ο ΟΠΟΙΟΣ ΚΑΘΑΙΡΕΘΗΚΕ ΥΣΤΕΡΑ ΑΠΟ ΚΑΤΑΔΙΚΗ ΓΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο (14/4/4/2018). από την καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Κύπρου Έλενα Ιωαννίδου εναντίον του ΣΙΓΜΑ και της δημοσιογράφου Κατερίνας Χριστοφίδου ότι εκπομπή με αντικείμενο εκλιπούσα νέα, που είχε κακοποιηθεί από τον ανάδοχο πατέρα της, νυν καθαιρεθέντα ιερέα, ήταν προκατειλημμένη και μονόπλευρη. Ειδικότερα, η παραπονούμενη ανέφερε ότι «ενώ η υπόθεση της σεξουαλικής κακοποίησης έχει κριθεί από δύο δικαστήρια, τα οποία πέραν πάσης αμφιβολίας έκριναν ένοχο τον ιερέα και τον καταδίκασαν σε φυλάκιση, το κανάλι Sigma και συγκεκριμένα η εκπομπή «Μεσημέρι και κάτι» έδωσε βήμα στον ιερέα και την πρεσβυτέρα για να διακηρύξουν την αθωότητά του, χρησιμοποιώντας βαρείς χαρακτηρισμούς για την αποθανούσα (π.χ. κλέφτισσα). Μέσα από τη συγκεκριμένη εκπομπή ήταν ξεκάθαρο ότι υπήρξε αφενός προσβολή μνήμης νεκρού και ασέβεια προς το πένθος της οικογένειας και αφετέρου δεν υπήρχε βήμα για να ακουστεί η άλλη άποψη και να επιβεβαιωθούν ή να διαψευστούν οι ισχυρισμοί της πρεσβυτέρας (π.χ. ότι χρηματίστηκε η αποθανούσα), αφού η κοπέλα την οποία κατηγορούσαν ήταν νεκρή». Ανέφερε επίσης ότι ως πολίτης προσβλήθηκε κατάφορα από την εκπομπή και κάλεσε την Επιτροπή να κρίνει αυστηρά την εκπομπή και τη δημοσιογράφο «γιατί αυτό που έγινε ξεπερνά κατά πολύ κάθε κώδικα δεοντολογίας, προσβάλλει τη μνήμη νεκρού και καπηλεύεται ένα εξαιρετικά τραγικό γεγονός, είτε για χάρη της τηλεθέασης είτε γιατί είναι ταγμένοι στο να υποστηρίξουν την άλλη πλευρά». Από την εξέταση της επίμαχης εκπομπής, προκύπτει ότι το ΣΙΓΜΑ, στο πρόγραμμα «Μεσημέρι και Κάτι», στις 28/3/2018, με παρουσιάστρια την Κατερίνα Χριστοφίδου, μετέδωσε συνέντευξη με τη σύζυγο του καθαιρεθέντος ιερέα, που καταδικάστηκε τελεσίδικα από την κρατική δικαιοσύνη για σεξουαλική κακοποίηση της τώρα νεκρή νέας, της οποίας υπήρξε ανάδοχος πατέρας, καθώς και του καθαιρεθέντος ιερέα. Η παρουσιάστρια Κατερίνα Χριστοφίδου, εισάγοντας το θέμα, ανέφερε ότι η πρεσβυτέρα είχε ζητήσει να μιλήσει για το θέμα του θανάτου της νέας, το οποίο βρισκόταν στην επικαιρότητα και ήταν αντικείμενο δημόσιας συζήτησης. Εξήγησε ότι λόγω αδιαθεσίας της πρεσβυτέρας στάλθηκε συνεργείο στο σπίτι της και ότι τις ερωτήσεις θα έκανε η δημοσιογράφος Ευτυχία Ανδρέου. Επίσης ανέφερε ότι λήφθηκε μέριμνα για προστασία του ιερέα και της πρεσβυτέρας «γιατί δεν θέλουμε να γίνουμε μέρος του κανιβαλισμού που γίνεται» και ότι υπάρχει «το δικαίωμα της ελευθερίας του λόγου, το δικαίωμα να λεχθούν κάποια πράγματα από όλες τις πλευρές και αυτό είναι που κάνουμε σήμερα». Εξ άλλου, η Ευτυχία Ανδρέου ανέφερε ότι η σύζυγος του τέως ιερέα θα μιλούσε πρώτη και εκ μέρους του συζύγου της γιατί ο ίδιος «ζήτησε να έχει…τον τελευταίο λόγο για να κλείσει το κεφάλαιο αυτό». Στη διάρκεια της εκπομπής η σύζυγος του τέως ιερέα άφησε υπονοούμενα ότι η νέα είχε πάρει ένα μεγάλο ποσό χρημάτων από άτομο που δεν κατονομάστηκε, ως μέρος πλεκτάνης, προκειμένου να καταγγείλει τον ιερέα για σεξουαλική της κακοποίηση. Επίσης ισχυρίστηκε ότι υπήρχε ηχογραφημένη τηλεφωνική κλήση της νέας, που κατέγραψε απροσδιόριστης ταυτότητας φίλη της κόρης της (της πρεσβυτέρας). Η δημοσιογράφος Ευτυχία Ανδρέου, εν είδη διευκρίνισης, συμπλήρωσε με τη φράση: «αυτό που μας λέτε είναι ότι υπήρχε μια ηχογραφημένη παραδοχή ότι εψεύδετο». Σε άλλο σημείο της εκπομπής η σύζυγος του τέως ιερέα άφησε υπονοούμενα για κλοπή από τη νέα χρυσαφικών της Αγίας Παρασκευής, που όπως ισχυρίστηκε βρέθηκαν κάτω από το σχολικό θρανίο της. Εξήγησε ότι τα χρυσαφικά ήταν τάματα πιστών στην Αγία Παρασκευή, τα οποία πήρε από την εκκλησία των Εργατών στο σπίτι της για ασφάλεια, επειδή φοβήθηκε ότι υπήρχε κίνδυνος να κλαπούν, δεδομένου ότι η εκκλησία ήταν ανοικτή για αγιογράφηση. Είπε ότι όταν η νέα πήγε σπίτι την ρώτησε γιατί έκλεψε τα κοσμήματα και όταν εκείνη δεν απάντησε τη κτύπησε με μια κουτάλα στα πόδια. Στη διάρκεια της διατύπωσης των κατηγοριών για αξιόποινες πράξεις, αλλά και αργότερα, η δημοσιογράφος Ευτυχία Ανδρέου, που υπέβαλλε τις ερωτήσεις, δεν παρενέβη με κανένα τρόπο για να υποδείξει ότι επρόκειτο για ισχυρισμούς που δεν είχαν ελεγχθεί και για κατηγορίες για τις οποίες δεν είχε κινηθεί ποτέ καμιά ποινική διαδικασία. Αντίθετα, επέμεινε σε ερωτήσεις για τους ισχυρισμούς της συζύγου του τέως ιερέα περί διατύπωσης απειλών εναντίον της φιλοξενούμενης και της οικογένειάς της, για τους οποίους ποτέ δεν έγινε επίσημη καταγγελία ή οποιαδήποτε διερεύνηση. Σε σημείο της εκπομπής η Κατερίνα Χριστοφίδου προσπάθησε να πάρει κάποιες απαντήσεις σχετικά με τις φερόμενες απειλές, στις οποίες η σύζυγος του τέως ιερέα απλώς απάντησε: «Με απειλούν, δεν μπορώ να ανοίξω το στόμα μου τώρα, δεν μπορώ, δεν μπορώ». Η Κατερίνα Χριστοφίδου αναφέρθηκε επίσης στο γεγονός της απόρριψης από το εφετείο της προσφυγής του τέως ιερέα εναντίον της πρωτόδικης καταδίκης του σε φυλάκιση για σεξουαλική κακοποίηση και ότι μετά την ολοκλήρωση της δικαστικής διαδικασίας ο Γενικός Εισαγγελέας είχε εκδώσει ανακοίνωση αναφέροντας πως έδωσε οδηγίες για δίωξη της πρεσβυτέρας για τα αδικήματα της επίθεσης και πρόκληση πραγματικής σωματικής βλάβης και ότι η ποινική υπόθεση εναντίον της εκκρεμούσε στο δικαστήριο για εκδίκαση. Εκ μέρους του Σίγμα προσήλθε σε συνεδρία της Επιτροπής ο Γιάννης Καρεκλάς, ο οποίος διαμαρτυρία γιατί στην επιστολή παραπόνου διατυπώθηκε ο ισχυρισμός ότι η εκπομπή έγινε «είτε για χάρη της τηλεθέασης είτε γιατί είναι ταγμένοι στο να υποστηρίξουν την άλλη πλευρά». Είπε επίσης ότι το ΣΙΓΜΑ έκαμε στην υπόθεση αυτό που έκαμαν και όλοι οι άλλοι σταθμοί παρουσιάζοντας τις θέσεις όλων των πλευρών και δίδοντας λόγο στην άλλη άποψη. Ο κ. Καρεκλάς είπε ότι η εκπομπή ήταν μέρος πολλών εκπομπών του ΣΙΓΜΑ που ασχολήθηκαν με το θέμα και πρόβαλαν τις θέσεις όλων των πλευρών και ανέφερε ότι στη διάρκεια της επίμαχης εκπομπής δεν λέχθηκε τίποτε που να προσβάλει τη μνήμη της νεκρής και ότι δεν υποβλήθηκαν ερωτήσεις, οι οποίες θα προκαλούσαν απαντήσεις που θα έθιγαν. Απαντώντας σε ερώτηση-παρατήρηση ότι έλειπε εκπρόσωπος που θα μιλούσε για τη νεκρή, ο κ. Καρεκλάς ανέφερε ότι ζητήθηκε και έγιναν διευθετήσεις να έλθει κάποια φίλη της να μιλήσει, αλλά την τελευταία στιγμή μετάνιωσε. Ανέφερε επίσης ότι από απειρία των εμπλεκομένων στην εκπομπή ίσως «να ξεπεράστηκαν οι γραμμές». Απαντώντας σε άλλες παρατηρήσεις είπε ότι θα έπρεπε να είχαν γίνει κάποιες επισημάνσεις κατά την εκπομπή που δεν έγιναν, ίσως από απειρία. Σε παρατήρηση ότι η απειρία ενδεχομένως είναι ελαφρυντικό αλλά δεν θεραπεύει την παράλειψη, απάντησε ότι «ενδεχομένως να λειτούργησε η απειρία». Σε ερώτηση αν δεν θα έπρεπε να είχε αναφερθεί ότι υπάρχει δεδικασμένο στην υπόθεση, ο κ. Καρεκλάς απάντησε ότι επρόκειτο για σειρά εκπομπών στις οποίες παρουσιάστηκαν όλες οι πτυχές. Σε άλλη ερώτηση σχετικά με την επίταση του πόνου και της θλίψης των συγγενών, ο κ. Καρεκλάς απάντησε ότι η τιμωρία του ιερέα αποτέλεσε τη δικαίωση της νεκρής. Επίσης είπε ότι ο ίδιος θα έκαμνε την εκπομπή έστω και αν δεν υπήρχε η θέση της άλλης πλευράς. Αφού η Επιτροπή έλαβε υπόψη όσα ο κ. Καρεκλάς ανέφερε ενώπιόν της, σημείωσε ότι κάθε τηλεοπτική εκπομπή είναι αυτοτελής και με δική της οντότητα και με κανένα τρόπο δεν μπορεί να θεωρηθεί ως συνέχεια ή μέρος άλλων προηγούμενων εκπομπών, οι οποίες να αντισταθμίζουν τυχόν ελλείψεις ή παραλείψεις. Η Επιτροπή περαιτέρω αποφάσισε ότι η εκπομπή ήταν σαφώς μονομερής και έγινε με ευνοϊκή προδιάθεση προς τον καθαιρεθέντα ιερέα. Το συμπέρασμα αυτό προκύπτει αβίαστα από συνεχείς αναφορές της δημοσιογράφου Ευτυχίας Ανδρέου, όπως για παράδειγμα ότι θα έδιδε τον τελευταίο λόγο στον τέως ιερέα, «για να κλείσει το θέμα», καθώς και τις παρατηρήσεις της και τον παραλληλισμό των «παθών» του τέως ιερέα με τα πάθη του Χριστού (ήταν Μεγάλη Εβδομάδα) και την ερώτησή της «θεωρείτε λοιπόν ότι θα έρθει η ώρα που θα είναι και η δική σας δικαίωση»; (αν κανείς θα μπορούσε να διανοηθεί κάτι τέτοιο μετά την τελεσίδικη καταδίκη του). Εξ άλλου, η δημοσιογράφος παρέλειψε να αναφέρει το πιο βασικό γεγονός που αποτέλεσε και την αφορμή για την εκπομπή, δηλαδή την τελεσίδικη καταδίκη του τέως ιερέα σε φυλάκιση για σεξουαλική κακοποίηση της νέας, αλλά και το γεγονός ότι η σύζυγός του είχε διωχθεί ποινικά για φυσική επίθεση εναντίον της νέας, ως εάν αυτά ήταν ασήμαντα και ανάξια αναφοράς γεγονότα. Λαμβάνοντας υπόψη και το γεγονός ότι δεν υπήρχε κανένας για να μιλήσει εκ μέρους της νεκρής, η Επιτροπή αποφάσισε ότι η εκπομπή παραβίασε τη γενική πρόνοια του Κώδικα περί υποχρέωσης των ΜΜΕ και των λειτουργών της για σεβασμό της αλήθειας και του δικαιώματος του πολίτη για αντικειμενική, ολοκληρωμένη και έγκυρη πληροφόρηση. Περαιτέρω, η Επιτροπή αποφάσισε ότι η εκπομπή παραβίασε το άρθρο 1 του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, περί ακρίβειας των ειδήσεων, με τη μετάδοση πληροφοριών που δεν είχαν με κανένα τρόπο ελεγχθεί ως προς την ακρίβειά τους και χωρίς ποτέ να υποδειχθεί ότι οι πληροφορίες αυτές ήταν απλοί ισχυρισμοί, όπως ότι η νέα είχε κλέψει κοσμήματα της Αγίας Παρασκευής και ότι είχε πάρει μεγάλο ποσό στο πλαίσιο συμπαιγνίας με κάποιους για να καταγγείλει ψευδώς τον τέως ιερέα για σεξουαλική κακοποίησή της. Η Επιτροπή αποφάσισε επίσης ότι η εκπομπή παραβίασε το άρθρο 2 του Κώδικα περί του δικαιώματος απάντησης, το οποίο προβλέπει ότι τα ΜΜΕ παρέχουν στους επηρεαζόμενους, στην κατάλληλη περίπτωση και ιδιαιτέρως όταν έχουν υποστεί επίθεση, την ευκαιρία να απαντήσουν. Στην συγκεκριμένη περίπτωση η εκλιπούσα όχι μόνο δεν εκπροσωπήθηκε στη συγκεκριμένη εκπομπή αλλά ούτε και έγινε στη συνέχεια καμιά ενέργεια για ανασκευή όσων εναντίον της διατυπώθηκαν. Η Επιτροπή αποφάσισε, εξ άλλου, ότι η εκπομπή παραβίασε το άρθρο 5 του Κώδικα που προβλέπει ότι σε περίπτωση πένθους, θλίψης ή ψυχικού κλονισμού επιβάλλεται στο μέγιστο βαθμό προσέγγιση που να τη χαρακτηρίζει διακριτικότητα και συμπάθεια και αποφυγή οποιασδήποτε πράξης που είναι δυνατό να οξύνει τον ανθρώπινο πόνο. Στη συγκεκριμένη περίπτωση αμαυρώθηκε η μνήμη της θανούσας και δε λήφθηκε υπόψη ότι θα ήταν αναμενόμενο πως η μετάδοση των ισχυρισμών και κατηγοριών εναντίον της, λίγες μόνο μέρες μετά το θάνατό της, θα δημιουργούσε και θα επέτεινε τον πόνο και τη θλίψη των δικών της. Η Επιτροπή θεωρεί υποχρέωσή της να επισημάνει ότι η παρουσιάστρια Κατερίνα Χριστοφίδου αποτέλεσε την εξαίρεση, αφού έστω καθυστερημένα στην εκπομπή, ανέφερε το γεγονός ότι ο τέως ιερέας είχε καταδικασθεί τελεσίδικα και ότι είχε κινηθεί η διαδικασία ποινικής δίωξης της συζύγου του για πρόκληση σωματικής βλάβης στη νέα. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι συντελεστές ανάλογων εκπομπών θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί και έτοιμοι να παρεμβαίνουν αποτελεσματικά για να προλαμβάνουν ή να διορθώνουν καταστάσεις που αναφύονται.

ΑΠΟΡΡΙΨΗ ΠΑΡΑΠΟΝΟΥ ΓΙΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΝΑΚΡΙΒΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΚΑΙ ΚΑΚΕΝΤΡΕΧΩΝ ΣΧΟΛΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΤΑΛΛΥΜΑΤΑ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο (20/22/6/2018) από τη διευθύντρια νηπιαγωγείου στο Στρόβολο, ότι η ιστοσελίδα TOTHEMAONLINE, στις 19 Ιουνίου, 2018 δημοσίευσε είδηση για φερόμενο επεισόδιο στο νηπιαγωγείου και αποκάλυψε την επωνυμία του, επιτρέποντας τη δημοσίευση σχολίου κάτω από είδησή της το οποίο το κατονόμαζε.. Η είδηση αναφερόταν σε φερόμενη άρνηση της διευθύντριας του νηπιαγωγείου να επιτρέψει στους γονείς τη μεταφορά του δίχρονου γιού τους σε θεατρική παράσταση, όταν διαπίστωσαν πως το λεωφορείο που θα μετέφερε τα παιδιά δεν διέθετε ειδικά καθίσματα ασφαλείας. Η παραπονούμενη ανέφερε ότι η είδηση αναρπάχθηκε πάνω από 270 φορές και ότι δημοσιεύθηκαν σχόλια, τα οποία ανέφεραν την επωνυμία του νηπιαγωγείου. Επίσης ανέφερε ότι η είδηση ήταν ανυπόστατη και ότι διέσυρε το νηπιαγωγείο και δεν ελέγχθηκε για την ακρίβειά της Η ιστοσελίδα απάντησε μέσω των νομικών συμβούλων της ότι οι καταγγελίες της παραπονούμενης δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα και ότι φωτογραφία που παρουσιάζει τρίτο πρόσωπο να κατονομάζει το νηπιαγωγείο δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι έχει αναρτηθεί κάτω από το δημοσίευμα, στο οποίο δεν γίνεται καμιά αναφορά στην επωνυμία του νηπιαγωγείου. Περαιτέρω ανέφερε ότι αν στην ιστοσελίδα αντιλαμβάνονταν ότι τρίτο πρόσωπο έκαμε αναφορά στην επωνυμία του νηπιαγωγείου θα προέβαιναν σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες για την άμεση διαγραφή της. Σε σχέση με το γεγονός ότι στο δημοσίευμα δεν παρατέθηκαν οι θέσεις του νηπιαγωγείου, η ιστοσελίδα ανέφερε ότι ζητήθηκε η θέση της διευθύντριας και εναλλακτικά ότι ενημερώθηκε ότι η ιστοσελίδα ήταν στη διάθεσή της για να τοποθετηθεί επί του θέματος, αλλά εκείνη αρνήθηκε ή αμέλησε να το πράξει. Η διευθύντρια του νηπιαγωγείου ενημέρωσε την Επιτροπή ότι κανένας από την ιστοσελίδα δεν τηλεφώνησε για να ζητήσει τις θέσεις της, ούτε και κανένας άφησε οποιαδήποτε ενημέρωση ότι η ιστοσελίδα ήταν πρόθυμη να δημοσιεύσει τις θέσεις της. Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι στην είδηση δεν καταγράφεται οποιαδήποτε αναφορά σε επικοινωνία της ιστοσελίδας με τη διευθύντρια του νηπιαγωγείου και άρνησή της να απαντήσει στους ισχυρισμούς που διατυπώθηκαν.

Η Επιτροπή, αφού ζήτησε την άποψη ειδικού και σύγκρινε τη μορφή των μηνυμάτων στα οποία κατονομάστηκε το νηπιαγωγείο με τα μηνύματα που δημοσιεύονται κάτω από τις ειδήσεις της ιστοσελίδας διαπίστωσε ότι η μορφή είναι διαφορετική. Ειδικότερα, οι φωτογραφίες στα μηνύματα στα οποία αναφέρεται η επωνυμία του νηπιαγωγείου είναι στρογγυλές, γεγονός που παραπέμπει σε μηνύματα στο Facebook, ενώ τα μηνύματα κάτω από τις ειδήσεις τις ιστοσελίδας έχουν τετράγωνο περίβλημα, όπως φαίνεται στις φωτογραφίες πιο κάτω.

Σχόλια κάτω από την είδηση:

Σχόλια στο Facebook στα οποία κατονομάστηκε το νηπιαγωγείο:

Δεδομένου ότι η Επιτροπή έχει αρμοδιότητα μόνο για την ιστοσελίδα, αλλά δεν έχει δικαιοδοσία επί μηνυμάτων που αναρτώνται στο Facebook, εκτός αν προέρχονται από δημοσιογράφους η ΜΜΕ, η Επιτροπή αποφάσισε ότι είναι αναρμόδια να παρέμβει ως προς το παράπονο αποκάλυψης της επωνυμίας του νηπιαγωγείου. Η Επιτροπή αποφάσισε περεταίρω ότι, έστω και ανώνυμα, η ιστοσελίδα θα έπρεπε να είχε ζητήσει τις θέσεις αρμοδίου του νηπιαγωγείου, και στην προκειμένη περίπτωση της διευθύντριας, προκειμένου ελέγξει την ακρίβεια των πληροφοριών και να της δώσει την ευκαιρία να απαντήσει στη σοβαρή κατηγορία ότι παραβιάστηκαν κανονισμοί ασφάλειας για τη μεταφορά παιδιών με λεωφορείο. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι απαντήσεις στις κατηγορίες ήταν ουσιαστικής σημασίας για την παροχή ολοκληρωμένης και αντικειμενικής ενημέρωσης, σύμφωνα με τη σχετική πρόνοια του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας και επίσης επιβάλλονταν, τόσο από την πρόνοια του άρθρου 1 του Κώδικα περί υποχρέωσης των δημοσιογράφων και των ΜΜΕ για έλεγχο της ακρίβειας των πληροφοριών με επαφή με τους άμεσα εμπλεκομένους, όσο και του άθρου 2 περί παροχής του δικαιώματος απάντησης. Από έρευνα της Επιτροπής δεν επιβεβαιώθηκε ότι η ιστοσελίδα επικοινώνησε με το νηπιαγωγείο για να εξασφαλίσει τη θέση του. Η διευθύντρια κατηγορηματικά ανέφερε ότι κανένας από την ιστοσελίδα δεν τηλεφώνησε είτε στην ίδια για να ακούσει την εκδοχή της, είτε σε άλλο για να αφήσει μήνυμα. Κατ’ ακολουθία, η Επιτροπή δεν αποδέχθηκε τη θέση της ιστοσελίδας ότι «ζητήθηκε η θέσης της διευθύντριας και εναλλακτικά ότι ενημερώθηκε ότι η ιστοσελίδα ήταν στη διάθεσή της για να τοποθετηθεί επί του θέματος. Αν πράγματι η διεύθυνση του νηπιαγωγείου αρνήθηκε ή αμέλησε να να τοποθετηθεί, το γεγονός αυτό αποτελούσε ουσιαστικό στοιχείο είδηση και θα έπρεπε να είχε καταγραφεί.

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΝΑΙ ΑΝΑΡΜΟΔΙΑ, ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΩΝ ΚΩΔΙΚΑ, ΝΑ ΑΝΑΜΙΧΘΕΙ ΣΤΟ ΘΕΜΑ ΤΟΥ "ΓΛΩΣΣΑΡΙΟΥ"

Υπόθεση 19/18/6/2018. Σε έκτακτη συνεδρία της τη Δευτέρα 16 Ιουλίου, η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας μελέτησε το θέμα που προέκυψε από τη δημιουργία και κυκλοφορία του γλωσσαρίου, που ετοιμάστηκε από τον ΟΑΣΕ σε συνεργασία με Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους εμπειρογνώμονες, υπό το πρίσμα της εξαγγελίας του από αρμόδιο λειτουργό του ΟΑΣΕ. Η Επιτροπή δήλωσε ευθύς εξ αρχής ότι δεν αποτελούσε μέρος της προσπάθειας αλλά θα έπαιρνε θέση, αφού πρώτα μελετούσε το αποτέλεσμα της πρωτοβουλίας του ΟΑΣΕ. Εκ του αποτελέσματος όπως αυτό δημοσιοποιήθηκε, η Επιτροπή έκρινε πως δεν έχει δικαιοδοσία να λάβει θέση επ’ αυτού, δεδομένου ότι αυτό εκφεύγει από τις αρμοδιότητές της όπως σαφώς διατυπώνονται από τους ιδρυτικούς φορείς της στον Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας. Ο Κώδικας σαφώς ορίζει ότι η Επιτροπή δίδει κατευθυντήριες αρχές στο πνεύμα του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, που σημαίνει ότι έχει δικαιοδοσία να συμβουλεύει τους δημοσιογράφους πώς να ενεργούν μόνο επί των θεμάτων που προβλέπει ο Κώδικας. Δεδομένου ότι η Επιτροπή διαπίστωσε ότι το γλωσσάρι, όπως εξαγγέλθηκε, δεν εμπίπτει σε κανένα από τα άρθρα του Κώδικα, η Επιτροπή έκρινε πως οποιαδήποτε ανάμιξή της θεωρείται άσκοπη, αχρείαστη και εκτός των όρων εντολής και λειτουργίας της και της αποστολής της. Η Επιτροπή, επίσης, για ακόμη μια φορά νιώθει την ανάγκη να διευκρινίσει ότι ουδέποτε όρισε, διόρισε ή και υπέδειξε το μέλος της κ. Χρίστο Χριστοφίδη ως εκπρόσωπό της στην ομάδα εμπειρογνωμόνων του ΟΑΣΕ για τη συγγραφή του γλωσσαρίου. Ο κ. Χριστοφίδης ενημέρωσε την ΕΔΔ για τη συμμετοχή του στην ομάδα εμπειρογνωμόνων του ΟΑΣΕ υπό την προσωπική του ιδιότητα και μόνο, πράγμα για το οποίο η ΕΔΔ δεν μπορούσε να έχει άποψη. ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ Λευκωσία, 18/7/2018 ΕΠΙΣΥΝΗΜΜΕΝΟ: ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΤΙΚΗ ΔΗΛΩΣΗ ΧΡΙΣΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΦΙΔΗ Σε συνέχεια των τελευταίων εξελίξεων σε σχέση με τη δημιουργία του «Γλωσσαρίου», στου οποίου την ετοιμασία έλαβα μέρος και την κριτική την οποία δέχτηκα προσωπικά από διάφορα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης αλλά και συναδέλφους δημοσιογράφους, νιώθω την υποχρέωση να βάλω τα πράγματα στη θέση τους. Πρώτα απ’ όλα εκφράζω τη λύπη μου διότι, άθελά μου, ενέπλεξα σ’ αυτό τον κυκεώνα την Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, της οποίας το όνομα συνδέθηκε άδικα και αναίτια στην όλη διαδικασία συγγραφής και ετοιμασίας του γλωσσαρίου λόγω της δικής μου συμμετοχής στην ομάδα εμπειρογνωμόνων. Ως Γενικός Γραμματέας της ΕΣΚ παραβρέθηκα τον Οκτώβριο του 2017 μετά από πρόσκληση του ΟΑΣΕ σε ενημερωτική συνάντηση για τη πρόθεση του Οργανισμού να προχωρήσει στη συγγραφή του γλωσσαρίου. Λόγω κωλύματος του Προέδρου και του Γραμματέα της Επιτροπής Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας να παραστούν στη συνάντηση, μετά από συνεννόηση, αποφασίστηκε όπως ως μέλος της ΕΔΔ την αντιπροσωπεύσω στη συνάντηση. .Με το πέρας της πιο πάνω ενημερωτικής συνάντησης μου έγινε πρόταση αν ήθελα να λάβω μέρος ως άτομο που έχει την εμπειρογνωμοσύνη στην όλη διαδικασία ετοιμασίας του γλωσσαρίου, πράγμα το οποίο αποδέχθηκα. Αργότερα και στην πρώτη τακτική συνεδρίαση της Επιτροπής Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας ενημέρωσα τους συναδέλφους μου στην ΕΔΔ για τη προσπάθεια του ΟΑΣΕ και τη δική μου συμμετοχή, επαναλαμβάνω με τη προσωπική μου ιδιότητα, στη συγγραφή του γλωσσαρίου. Η ΕΔΔ μου είπε να επανέλθω και να την ενημερώσω με την ολοκλήρωση της συγκεκριμένης διαδικασίας για να μελετήσει το περιεχόμενό του, τους στόχους και σκοπούς του και να κρίνει κατά πόσο αυτό εμπίπτει στις αρμοδιότητές της και αν ήθελε να έχει οποιαδήποτε ανάμιξη. Κλείνοντας θέλω να εκφράσω τη λύπη μου προς τους συναδέλφους μέλη της ΕΔΔ για την ταλαιπωρία και το πόλεμο τον οποίον δέχτηκαν χωρίς να έχουν καμιά ανάμιξη στο όλο θέμα εξ αιτίας κάποιων λαθών και ατοπημάτων μου. Χρίστος Χριστοφίδης 18/7/2018

ΟΙ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΙ ΟΦΕΙΛΟΥΝ ΝΑ ΠΑΡΕΜΒΑΙΝΟΥΝ ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΑ ΣΕ ΠΕΡΙΤΠΩΣΕΙΣ ΡΑΤΣΙΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΞΕΝΟΦΟΒΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ΣΕ ΕΚΠΟΜΠΕΣ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο (5/13/2/2018) από τον Επικεφαλής της Κυπριακής ομάδας εμπειρογνωμόνων για τα θεμελιώδη δικαιώματα και καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας Νίκο Τριμικλινιώτη για το περιεχόμενο της ραδιοφωνικής εκπομπής του ΡΙΚ «Πρόσωπο με Πρόσωπο» στις 19.11.2017 με φιλοξενούμενο τον αρχηγό του ΕΛΑΜ Χρίστο Χρίστου, στο πλαίσιο της προεκλογικής εκστρατείας για τις προεδρικές εκλογές 2018. Το παράπονο αφορά αποκλειστικά το περιεχόμενο της εκπομπής και υποβλήθηκε μετά την απόφαση της Επιτροπής Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας επί προηγούμενου παραπόνου (34/2017) για το γεγονός ότι το ΡΙΚ και ο παρουσιαστής Πάρης Ποταμίτης φιλοξένησαν το Χρίστο Χρίστου γνωρίζοντας τις πεποιθήσεις του ιδίου και του κόμματός του και τις σχέσεις του με τη Χρυσή Αυγή στην Ελλάδα και τους ιθύνοντες της. Στο παράπονο αυτό, η Επιτροπή είχε αποφασίσει πως το ΡΙΚ ήταν υποχρεωμένο από το Νόμο να δώσει ραδιοφωνικό και τηλεοπτικό χρόνο σε όλους τους υποψηφίους προέδρους. Ο κ. Τριμικλινιώτης, στο νέο παράπονό του, ανέφερε ότι ο δημοσιογράφος Πάρης Ποταμίτης και το Διοικητικό Συμβούλιο του ΡΙΚ, με τον τρόπο που παρουσίασαν τον Χρίστο Χρίστου στην εκπομπή, συμμετείχαν ενεργά στην προαγωγή σε ρατσιστικό μίσος και στη δικαιολόγηση της ρατσιστικής βίας και εγκλημάτων, Περαιτέρω επανέλαβε τα όσα ανέφερε στο προηγούμενο παράπονό του για τις σχέσεις του Χρίστου Χρίστου με τον αρχηγό της χρυσής Αυγής Νικόλαο Μιχαλολιάκο και την εκκρεμούσα δίκη στελεχών της ενώπιον της Ελληνικής δικαιοσύνης και τα όσα είναι αναρτημένα στην ιστοσελίδα του κόμματος. Επίσης ανέφερε ότι «ο τρόπος με τον οποίο το ΡΙΚ και ο δημοσιογράφος επέλεξαν να προβάλουν τον Χρ. Χρίστου με πρόφαση ότι είναι υποψήφιος πρόεδρος, «προωθεί, θεληματικά ή μη τη ρατσιστική νεοναζιστική ιδεολογία πράγμα που αποτελεί ύβρη στους δημοκρατικούς θεσμούς της χώρας». Ο κ. Τριμικλινιώτης στηρίζει το παράπονό του αυτό στην έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ενάντια στο Ρατσισμό και Μισαλλοδοξία (ECRI) του Συμβουλίου της Ευρώπης, στην οποία αναφέρεται στο ΕΛΑΜ ως «το ακροδεξιό στρατιωτικού τύπου πολιτικό κίνημα», όπως και στα όσα η Χρυσή Αυγή και το ΕΛΑΜ, που χαρακτηρίζεται ως η Χρυσή Αυγή της Κύπρου, διακηρύσσουν, δηλώνουν, ή έπραξαν σε διάφορε περιπτώσεις, υποδαυλίζοντας το ρατσισμό. Ο παραπονούμενος ανέφερε ότι το ΡΙΚ και ο Πάρης Ποταμίτης, ενώ γνώριζαν ή όφειλαν να γνωρίζουν τα πιο πάνω, παρουσίασαν τον αρχηγό του κόμματος αυτού χωρίς να να θέσουν στον φιλοξενούμενο τους τα προαναφερθέντα, ώστε να είναι ενήμερο το Κυπριακό κοινό. Επίσης ανέφερε περαιτέρω ότι επέτρεψαν στον Χρ. Χρίστου και στους διάφορους ομοϊδεάτες μέσω τηλεφωνικών παρεμβάσεών τους, να προωθούν το ρατσιστικό μίσος και τη ρατσιστική ιδεολογία μέσα από το κρατικό κανάλι. Πρόσθεσε πως «αν το ΡΙΚ συμμετέχει στην προαγωγή του ρατσιστικού λόγου, τότε συμμετέχει, εσκεμμένα ή μη στην απόπειρα νομιμοποίησης και κανονικοποίησης του παράνομου αυτού εγκλήματος». Το παράπονο καταλήγει αναφέροντας πως αποτελεί αρχή ότι «τα ΜΜΕ δεν δικαιούνται να προάγουν και να υποθάλπουν το φυλετικό μίσος, τον ρατσισμό και τη ξενοφοβία» καλεί την Επιτροπή Δεοντολογίας «να παρέμβει για να αναχαιτιστεί η ρατσιστική λαίλαπα». Στο παράπονο απάντησε ο Γενικός Διευθυντής του ΡΙΚ Μιχάλης Μαραθεύτης, ενώ ο Πάρης Ποταμίτης πληροφόρησε την Επιτροπή ότι ο Γ.Δ. του ΡΙΚ θα απαντούσε και εκ μέρους του. Ο Γενικός Διευθυντής του ΡΙΚ ανέφερε στην απάντησή του ότι «απορρίπτει κατηγορηματικά και εκφράζει την έντονη ένστασή του στις καταγγελίες…ότι το ΡΙΚ και ο δημοσιογράφος ΓΙάρης Ποταμίτης «συμμετείχαν ενεργά στην προαγωγή σε ρατσιστικό μίσος και στη δικαιολόγηση της ρατσιστικής βίας και εγκλημάτων», «προώθησαν τη ρατσιστική, νεοναζιστική ιδεολογία, πράγμα που αποτελεί ύβρη στους δημοκρατικούς θεσμούς της χώρας», «υπέθαλψαν το φυλετικό μίσος, το ρατσισμό και την ξενοφοβία» λόγω της φιλοξενίας και της (δημοσιογραφικής) αντιμετώπισης του προέδρου του ΕΛΑΜ στη συγκεκριμένη εκπομπή.» Εξ άλλου, αναφέρθηκε σε πόρισμα έρευνας της EBU ότι η απαγόρευση της κάλυψης του Εθνικού Μετώπου στη Γαλλία συνέβαλε στην αύξηση της υποστήριξης των ψηφοφόρων προς το εξτρεμιστικό αυτό κόμμα.. Περαιτέρω, ανέφερε ότι η έκθεση αυτή υποστηρίζει πως η προβολή ξενοφοβικών κομμάτων δεν αποτελεί στροφή προς τη δεξιά αλλά προσπάθεια να αντιμετωπισθεί η δυνητική στροφή ατόμων που τα υποστηρίζουν από τη δημόσια ραδιοτηλεόραση προς λιγότερο υπεύθυνες πηγές. Επίσης επανέλαβε τη θέση ότι το ΡΙΚ ήταν υποχρεωμένο να φιλοξενήσει στις εκπομπές του το ΕΛΑΜ και σημείωσε ότι το παράπονο υποβλήθηκε τρεις μήνες μετά την εκπομπή. Η Επιτροπή αποδέχθηκε το παράπονο ως υποβληθέν εντός των χρονικών ορίων που προβλέπει ο Κώδικας, λαμβάνοντας ως αφετηρία παραγραφής το χρόνο της έκδοσης και κοινοποίησης της απόφασής της επί του προηγούμενου παραπόνου (34/2017) του κ. Τριμικλινιώτη. Εξετάζοντας επισταμένα το περιεχόμενο της εκπομπής, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι στη διάρκεια της, και απαντώντας σε ερώτηση για τις σχέσεις του με τη Χρυσή Αυγή, ο Χρίστος Χρίστου, αφού ανέφερε πως η οργάνωση αυτή δεν είναι παράνομη και ότι δεν υπήρξαν καταδίκες μελών της, αρνήθηκε ότι ήταν φρουρός του αρχηγού της Μιχαλολιάκου, αλλά παραδέχθηκε ότι υπήρξε στέλεχός της. Απαντώντας για τις θέσεις του σχετικά με το ρατσισμό και της στάση του κόμματός του απέναντι σε ειδικές ομάδες, ο Χρίστος Χρίστου ανέφερε μεταξύ άλλων: «Η Κύπρος είναι ένας μικρός τόπος. Χρειάζεται σωστή μεταναστευτική πολιτική και εφαρμογή της νομοθεσίας. Είναι προκλητικό κάποιος που έρχεται τη στιγμή αυτή στην Κύπρο ως παράνομος μετανάστης να παίρνει επιδόματα που αγγίζουν μερικές χιλιάδες ευρώ ανάλογα με την κατάσταση και ταυτόχρονα ένας Έλληνας της Κύπρου ο οποίος μπορεί για τριάντα-σαράντα χρόνια να εργάζεται στον τόπο του, να έχει πληρώσει όλες τις οφειλές του προς το κράτος, έχει καταβάλει όλους τους φόρους, να παίρνει σύνταξη 350 και 400 ευρώ. Αυτό συμβαίνει και αυτό είναι προκλητικό. Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι θέλουμε να σκοτώσουμε όλους τους ξένους. Αυτό που θέλουμε είναι μια σωστή μεταναστευτική πολιτική. Η Κύπρος μπορεί να αντέξει συγκεκριμένο αριθμό ξένων εργατών. Αυτούς τους οποίους έχει ανάγκη η κυπριακή οικονομία καλώς να ορίσουν». Απαντώντας σε ερώτηση σε σχέση με την πορεία που οργάνωσε το ΕΛΑΜ στην Πάφο, ο Χρίστος Χρίστου ανέφερε ότι αυτό ήταν πραγματικότητα και είπε: «Το ΕΛΑΜ έκαμε εκδήλωση για τον εξισλαμισμό της Κύπρου…Μεγάλη μερίδα των ξένων που έρχονται στην Κύπρο δεν έχει ελεγχθεί αν το προηγούμενο διάστημα ήταν στη Συρία ή οπουδήποτε αλλού και υπάρχουν αυτή την ώρα στην Κύπρο δραστηριότητες ισλαμικών πυρήνων με τη δημιουργία παράνομων χώρων λατρείας. Αυτοί οι παράνομοι χώροι λατρείας δεν έχουν πάρει τις ανάλογες άδειες από τα αρμόδια όργανα της Κυπριακής δημοκρατίας και εν πάση περιπτώσει είναι η πολιτεία που καθορίζει το ποιος δικαιούται και ποιος όχι να δημιουργήσει νέους χώρους λατρείας και υπάρχει πραγματικά ο κίνδυνος εξισλαμισμού, διότι πρέπει να γνωρίζετε ότι μεγάλο μέρος αυτών των οργανώσεων οι οποίες έχουν σπείρει τον όλεθρο σε αρκετές ευρωπαϊκές πόλεις έχουν άμεση σχέση με τις τουρκικές μυστικές υπηρεσίες». Στο σημείο αυτό παρενέβη ο Πάρης Ποταμίτης λέγοντας: «…επικαλείστε τον ελληνισμό από τη μία, τη θρησκεία από την άλλη, το χριστιανισμό δηλαδή. Ο Ελληνισμός έχει, μία από τις μεγάλες του αρετές παραδόσεις του, είναι η δημοκρατία και η συνύπαρξη με τους ξένους, η φιλοξενία και ο χριστιανισμός είναι η αγάπη για όλους. Δεν εμπιστεύεστε δηλαδή τον εαυτό σας...τις χριστιανικές μας αξίες και ότι αυτές θα αντέξουν και δεν θα τύχουν εξισλαμισμού;» Ο φιλοξενούμενος απάντησε ότι αναφερόταν σε ένα κίνδυνο, ο οποίος, κατά τον ισχυρισμό του, είναι υπαρκτός και πραγματικός και επικαλέστηκε το τι έγινε στο Παρίσι και σε άλλα μέρη της Ευρώπης. Επίσης είπε ότι το ανησυχητικό στοιχείο είναι η σύνδεση αυτών των πυρήνων με την Τουρκία και επανέλαβε τις θέσεις του περί παράνομων χώρων λατρείας που έχουν δημιουργήσει οι ξένοι, προσθέτοντας πως ο τρόπος χρηματοδότησής τους ήταν κάτι για το οποίο το κόμμα του έχει καλέσει και το Υπουργείο Δικαιοσύνης να διερευνήσει. Σε άλλο σημείο της εκπομπής και σε σχέση με τη μετανάστευση και τους πολιτικούς πρόσφυγες αναφέρθηκε για δεύτερη φορά στα επιδόματα χιλιάδων ευρώ, που κατ’ ισχυρισμό λαμβάνουν οι πρόσφυγες., σε σύγκριση με τις μηδαμινές συντάξεις των Κυπρίων. Η Επιτροπή αποφάσισε ότι οι προαναφερθείσες αναφορές του φιλοξενουμένου του ΡΙΚ αναντίρρητα συνιστούσαν ρητορική μίσους και ξενοφοβίας, απευθυνόμενες σε ανθρώπινα ένστικτα και φοβίες. Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι ο παρουσιαστής της εκπομπής Πάρις Ποταμίτης παρενέβη σε μία περίπτωση, για να αμφισβητήσει θέσεις του φιλοξενούμενού του, με την παρατήρηση "εσείς που επικαλείστε τον Ελληνισμό από τη μια και τη θρησκεία από την άλλη, δηλαδή το Χριστιανισμό, δεν εμπιστεύεστε τον εαυτό σας;» Ωστόσο, ο παρουσιαστής δεν παρενέβη με κανένα τρόπο ή παρατήρηση όταν σε δύο περιπτώσεις ο φιλοξενούμενός του διατύπωσε τον ισχυρισμό περί παράνομων χώρων λατρείας και υπονοούμενα περί χρηματοδοτών, ή διασυνδέσεις των μεταναστών με τις τουρκικές μυστικές υπηρεσίες και ότι οι μετανάστες που φθάνουν στην Κύπρο παίρνουν χιλιάδες Ευρώ σε επιδόματα, ενώ οι πολίτες που έχουν καταβάλει εισφορές στις κοινωνικές ασφαλίσεις και έχουν εκπληρώσει τις άλλες οικονομικές υποχρεώσεις τους προς το κράτος παίρνουν 350 και 400 ευρώ. Ο ισχυρισμός περί παχυλών επιδομάτων προς τους μετανάστες συνιστούσε επανάληψη των ίδιων ισχυρισμών που διατυπώθηκαν κατά την ίδια περίοδο, στους οποίους οι αρμόδιες αρχές έδωσαν εξηγήσεις, δηλαδή ότι οι μετανάστες δεν λαμβάνουν τα επιδόματα που λαμβάνουν επειδή είναι μετανάστες, αλλά γιατί σύμφωνα με το νόμο και με βάση τις οικογενειακές τους συνθήκες έχουν δικαίωμα να λαμβάνουν αυτά τα επιδόματα. Η Επιτροπή επισήμανε ότι αποστολή της είναι να εφαρμόζει τις πρόνοιες του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας και όχι οποιουσδήποτε νόμους, εγχώριους ή ξένους, ή διεθνείς διακηρύξεις, που επικαλέστηκαν είτε ο παραπονούμενος είτε το ΡΙΚ, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν τις λαμβάνει υπόψη ως καθοδήγηση. Η Επιτροπή αποφάσισε ότι, λόγω του μεγάλου χρονικού διαστήματος που μεσολάβησε μεταξύ της εκπομπής, της υποβολής του παραπόνου και του χρόνου εξέτασής του, θα ήταν περισσότερο πρόσφορο αντί να εκδώσει απόφαση, να επισημάνει και υπομνήσει προς τους καθ’ ων το παράπονο και γενικότερα προς όλους, τις υποχρεώσεις των δημοσιογράφων σε ανάλογες περιπτώσεις. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι το άρθρο 11 του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας απαγορεύει «οποιαδήποτε ενέργεια που εμπεριέχει στοιχεία προκατάληψης με βάση τη φυλή, το χρώμα, τη γλώσσα, τη θρησκεία, τις πολιτικές ή άλλες πεποιθήσεις, την εθνική ή κοινωνική προέλευση, την περιουσία, την καταγωγή, την ηλικία, το φύλο και το προσωπικό καθεστώς, περιλαμβανομένης της φυσικής ή διανοητικής ασθένειας ή αναπηρίας». Περαιτέρω ο Κώδικας απαγορεύει ως ανεπίτρεπτο το χλευασμό, τη διαπόμπευση και το διασυρμό ατόμων ή ομάδων. Περαιτέρω, σημειώνει ότι στο ερμηνευτικό παράρτημα του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, ορίζεται με σαφή και απερίφραστο τρόπο ότι οι δημοσιογράφοι-παρουσιαστές οφείλουν να παρεμβαίνουν «άμεσα και αποτελεσματικά» προκειμένου να διαχωρίσουν τη θέση τους και του μέσου στο οποίο εργάζονται αν κάποιος από τους καλεσμένους προβεί σε δηλώσεις που εμπεριέχουν το στοιχείο της εχθρότητας ή της προκατάληψης εναντίον των μεταναστών και να αποδοκιμάζουν τέτοιες δηλώσεις «όταν προέρχονται από δημόσια πρόσωπα, από άτομα σε θέσεις εξουσίας και από άτομα που λόγω ιδιότητας ασκούν επιρροή στην κοινή γνώμη».

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΠΑΡΑΠΛΑΝΗΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑ ΤΗΣ "ΣΗΜΕΡΙΝΗΣ"

Υπόθεση 19Α/18/6/2018 Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας συνήλθε σε έκτακτη συνεδρία κατά την οποία ασχολήθηκε με το θέμα που προέκυψε από τη δημοσίευση ανακριβών ισχυρισμών ότι μετέχει σε προσπάθεια ετοιμασίας γλωσσαρίου, το οποίο να μπορούν, εάν επιθυμούν, να χρησιμοποιούν οι δημοσιογράφοι των δύο κοινοτήτων και από τον ανεδαφικό ισχυρισμό ότι επιχειρεί δήθεν φίμωση των δημοσιογράφων. Επί του προκειμένου, η Επιτροπή τονίζει ότι έχοντας ορισθεί από τον Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας ως θεματοφύλακας της ελευθερίας του Τύπου και της ελεύθερης έκφρασης δεν θα ήταν ποτέ δυνατό έστω και να διανοηθεί να περιορίσει στο ελάχιστο και με κανένα τρόπο την ελευθερία έκφρασης των δημοσιογράφων και των ΜΜΕ. Η Επιτροπή επιθυμεί να τονίσει για άλλη μια φορά ότι δεν έχει αποφασίσει να αναμιχθεί και δεν έχει καμιά ανάμιξη στην πρωτοβουλία που ανέλαβε το Γραφείο του Εκπροσώπου για την Ελευθερία των Μέσων του ΟΑΣΕ (Οργανισμός Ασφάλειας του Συμβουλίου της Ευρώπης) για την ετοιμασία γλωσσαρίου για εθελοντική χρήση από τους δημοσιογράφους των δύο κοινοτήτων. Επί του προκειμένου, αφού έλαβε γνώση εξέφρασε απογοήτευση για το γεγονός ότι σε ανακοίνωση της Ενωσης Συντακτών Κύπρου ημερομηνίας 10/10./2017, ενδεχομένως λόγω ελλιπούς ή λανθασμένης πληροφόρησης, αναφέρθηκε ότι η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας συμμετείχε σε προκαταρκτική συζήτηση με τη συμμετοχή εκπροσώπων της αντίστοιχης επιτροπής των κατεχομένων περιοχών για την ετοιμασία γλωσσαρίου, χωρίς στη συνέχεια να αναφέρεται ότι το Γραφείο του Εκπροσώπου για την Ελευθερία των Μέσων του ΟΑΣΕ υπέδειξε την ομάδα εμπειρογνωμόνων που θα εργαζόταν για την ετοιμασία του γλωσσαρίου και ότι απλώς ενημέρωσε για αυτή του την πρωτοβουλία την Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας. Η απάντηση της Επιτροπής στην πληροφόρηση αυτή ήταν ότι θα μπορούσε να ασχοληθεί με το θέμα όταν θα είχε ενώπιόν της συγκεκριμένη επίσημη και τελική πρόταση από τον ΟΑΣΕ. Η Επιτροπή διευκρινίζει ότι η συμμετοχή του μέλους της Επιτροπής Χρίστου Χριστοφίδη, που είναι και Γραμματέας της Ενωσης συντακτών Κύπρου, στην ομάδα του ΟΑΣΕ έγινε με τον προσωπική του και μόνο ιδιότητα και ότι οποιεσδήποτε αποφάσεις, εισηγήσεις ή ενέργειες της ομάδας του ΟΑΣΕ δεν δεσμεύουν με κανένα τρόπο την Επιτροπή. Ο κύριος Χριστοφίδης, πριν 6 μήνες, σε συνεδρίαση της Επιτροπής αυτοβούλως ζήτησε να ενημερώσει την ΕΔΔ για την πορεία των εργασιών της δικοινοτικής επιτροπής σε σχέση με το γλωσσάρι. Και πάλι η ΕΔΔ ενημέρωσε το κύριο Χριστοφίδη πως θα λάβει τελική απόφαση περί της αρμοδιότητας της ή όχι, αφού ολοκληρωθεί η όλη εργασία και υποβληθεί επίσημα από τον ΟΑΣΕ. Η Επιτροπή επαναλαμβάνει ότι θα λάβει θέση επί των εισηγήσεων του ΟΑΣΕ όταν και εφ’ όσον θα έχει ενώπιον της συγκεκριμένη και επίσημη ενημέρωση και θα γνωρίζει το ακριβές περιεχόμενο οποιασδήποτε εισήγησης, λαμβάνοντας πάντα υπόψη τις πρόνοιες του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας. Περαιτέρω, η Επιτροπή μελετώντας την κατάσταση όπως δημιουργήθηκε και εξελίχθηκε, έκρινε ότι η άδικη στοχοποίηση της ΕΔΔ οφείλεται στον παραπλανητικό τίτλο της εφημερίδας «Η Σημερινή», η οποία αντί να αναφέρει ότι το εν λόγω γλωσσάρι ετοιμάζει ο ΟΑΣΕ, απέδωσε την πρωτοβουλία στην Επιτροπή, επισημαίνοντας μάλιστα ότι αυτή είναι που διαμορφώνει το συγκεκριμένο γλωσσάρι. Υπό το φως των ανωτέρω, η Επιτροπή εξέφρασε πλήρη εμπιστοσύνη και επιδοκιμασία για τους χειρισμούς του θέματος από τον Πρόεδρό της και δεν αποδέχθηκε την παραίτηση του την οποία υπέβαλε υπό την επίδραση της φόρτισης για άδικες επιθέσεις που υπέστη από μερίδα δημοσιογράφων. Τέλος, η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας επιθυμεί να υπογραμμίσει ότι υπόκειται στην κρίση των Ιδρυτικών Φορέων (Συνδέσμου Εκδοτών Κύπρου, Ενωσης Συντακτών Κύπρου, Ιδιοκτητών Ιδιωτικών Τηλεοπτικών και Ραδιοφωνικών Σταθμών και της Κυπριακής Οργάνωσης Εκδοτών Διαδικτύου) που διόρισαν τα μέλη της και της ανέθεσαν το έργο της παρακολούθησης της εφαρμογής του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ Λευκωσία, 20 Ιουνίου, 2018

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΠΑΡΑΠΛΑΝΗΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑ ΤΗΣ "ΣΗΜΕΡΙΝΗΣ"

Υπόθεση 19/18/6/2018. Αναφορικά με το χθεσινό δημοσίευμα της εφημερίδας «Σημερινή» (17/06/2018) που παρουσιάζει την Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας «να ετοιμάζει γλωσσάρι με λέξεις που ικανοποιούν τα κατεχόμενα» επιθυμούμε να σημειώσουμε τα ακόλουθα: Πριν ένα περίπου χρόνο το Γραφείο του Εκπροσώπου για την Ελευθερία των Μέσων του ΟΑΣΕ (Οργανισμός Ασφάλειας του Συμβουλίου της Ευρώπης) ανέλαβε πρωτοβουλία για δημιουργία συνθηκών περαιτέρω συνεργασίας μεταξύ Ελληνοκύπριων και Τουρκοκύπριων δημοσιογράφων, μέσω των δημοσιογραφικών ενώσεων και στις δύο πλευρές. Μεταξύ άλλων προτάθηκε η δημιουργία ενός γλωσσαρίου στη βάση εμπειρίας που αποκόμισε ο Οργανισμός από μια αντίστοιχη προσπάθεια που έγινε μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων δημοσιογράφων. Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας αυτής ο ΟΑΣΕ κατέθεσε την εισήγηση όπως δημοσιογράφοι και από τις δυο πλευρές επεξεργαστούν και καταθέσουν ένα γλωσσάρι κοινής αποδοχής. Το γλωσσάρι αυτό θα μπορούσαν να το χρησιμοποιούν πάνω σε εθελοντική βάση όσοι δημοσιογράφοι το θεωρούν χρήσιμο. Για υλοποίηση της ιδέας αυτής ο ΟΑΣΕ προχώρησε στη σύσταση μιας ομάδας εμπειρογνωμόνων αποτελούμενης από Ε/κ και Τ/κ. Για την σύσταση αυτής της ομάδας ενημερώθηκε και η ΕΔΔ. Ταυτόχρονα ο ΟΑΣΕ ζήτησε από την ΕΔΔ να εξετάσει το ενδεχόμενο να συνδράμει την όλη προσπάθεια. Η Επιτροπή επισήμανε ότι για να μπορεί να ασχοληθεί με το θέμα θα πρέπει πρώτα να έχει ενώπιον της συγκεκριμένη επίσημη πρόταση. Διευκρινίζεται ότι μέχρι στιγμής η ΕΔΔ δεν έχει ενημερωθεί για την κατάληξη της προσπάθειας, πολύ δε περισσότερο για το περιεχόμενο του γλωσσαρίου. Επιπλέον, η Επιτροπή δεν αποφάσισε καν αν έχει αρμοδιότητα να εξετάσει το συγκεκριμένο ζήτημα και εννοείται δεν έχει αποφασίσει να εισηγηθεί ή να υιοθετήσει ο,τιδήποτε. Τέλος σημειώνεται ότι μέλος της ομάδας εμπειρογνώμων που σύστησε ο ΟΑΣΕ είναι, με την προσωπική του όμως ιδιότητα, και ένα μέλος της ΕΔΔ. Αυτά προς αποκατάσταση της αλήθειας. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ Λευκωσία, 18 Ιουνίου, 2018

ΑΝΑΡΜΟΔΙΑ Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΝΑ ΥΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΣΤΟΥΣ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΥΣ ΠΩΣ ΝΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΕΡΟΝΤΑΙ ΣΤΟΥΣ ΑΚΡΟΑΤΕΣ Ή ΤΟΥΣ ΤΗΛΕΘΕΑΤΕΣ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε εισήγηση (υπόθεση 17/1/5/2018) από Μιχάλη Μιλτιάδου για παρέμβαση προς τους δημοσιογράφους που παρουσιάζουν εκπομπές στο ραδιόφωνο ή στην τηλεόραση να μη διαπληκτίζονται με πολίτες που τους επικρίνουν, αλλά να δέχονται την κριτική και να διαλέγονται με τους επικριτές τους «μέσα στους κανόνες ελεύθερης και δημοκρατικής έκφρασης». Ο κ. Μιλτιάδου ανέφερε ότι το φαινόμενο του διαπληκτισμού δημοσιογράφων με πολίτες «δημιουργεί την άσχημη εικόνα για τους δημοσιογράφους ότι όχι μόνο δεν αποδέχονται την κριτική αλλά και ότι χρησιμοποιούν την θέση τους για να μην αφήνουν να ακούγεται η οποία κριτική εναντίον τους. Επειδή το φαινόμενο αυτό δεν ταιριάζει σε μία δημοκρατική κοινωνία που η ελευθερία της γνώμης κατοχυρώνεται, όπου δεν υπάρχουν ιερές αγελάδες που να εξαιρούνται της κριτικής και δεν υπάρχει το αλάθητο για κανένα, εισηγούμαι όπως περιλάβετε στην δεοντολογία σας ειδική διάταξη κάτω από τις Ερμηνευτικές και Καθοδηγητικές γραμμές». Η Επιτροπή αποφάσισε ότι δεν εμπίπτει στην αρμοδιότητά της να κάμει συστάσεις συμπεριφοράς στους δημοσιογράφους ως προς τον τρόπο ενέργειάς τους όταν παρουσιάζουν εκπομπές, πέραν του να επισημάνει τη γενική πρόνοια του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας που ορίζει ότι «το ήθος, η αξιοπρέπεια και εντιμότητα, η διαγωγή, η συμπεριφορά και το επαγγελματικό επίπεδο των λειτουργών θα πρέπει να είναι της υψηλότερης δυνατής στάθμης».

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΠΟΦΑΣΙΣΕ ΝΑ ΤΕΡΜΑΤΙΣΕΙ ΤΗΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΠΑΡΑΠΟΝΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΜΟΝΟΙΑ ΕΚΤΟΣ ΑΝ ΤΟ ΖΗΤΗΣΕΙ ΤΟ ΝΕΟ Δ.Σ. ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΕΙΟΥ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο (30/12/11/2017) εκ μέρους του Δ.Σ. της Ομόνοιας για φερόμενα προσβλητικά και μεροληπτικά σχόλια του παρουσιαστή της εκπομπής του ΡΙΚ «Γκόλ και Θέαμα» Ανδρέα Πογιατζή. Ειδικότερα, το παράπονο ανέφερε ότι ο κ. Πογιατζής, στην εκπομπή του στις 30/10/2017, εκστόμισε προσβλητικά και απαξιωτικά σχόλια σε βάρος ποδοσφαιριστή της Ομόνοιας, αποκαλώντας πρώην τερματοφύλακα της ομάδας «παπλωματά». Ο κ. Πογιατζής ανέφερε στην Επιτροπή πως «το ύφος της εκπομπής Γκολ και Θέαμα», έχει άφθονο χιούμορ και προσπαθεί να στέλνει σωστά μηνύματα χωρίς τον φανατισμό, προσθέτοντας ότι παλαιότερα τους τερματοφύλακες που δέχονταν γελοία τέρματα τους αποκαλούσαν «παπλωματάδες» Η Επιτροπή είχε αποφασίσει να μεσολαβήσει,. με βάση της σχετική πρόνοια του Κώδικα περί ειρηνικής επίλυσης διαφορών, μεταξύ Ομόνοιας και ΡΙΚ για τερματισμό υφιστάμενης μεταξύ των δύο μερών της διαμάχης. Ωστόσο, λόγω τη μακράς εκκρεμότητας στα διοικητικά θέματα του σωματείου αποφάσισε ότι δεν ήταν πρόσφορο ή σκόπιμο να ασχοληθεί περαιτέρω με το παράπονο που υπέβαλε το προηγούμενο Διοικητικό Συμβούλιο του Σωματείου Ομόνοια ή με τη μεσολάβηση, εκτός αν το ζητήσει το νέο Διοικητικό Συμβούλιο της Ομόνοιας.

ΠΑΡΑΠΛΑΝΗΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑ ΣΤΟ "ΡΕΠΟΡΤΕΡ" ΔΙΕΣΥΡΕ ΤΗ ΜΑΡΙΑ ΕΦΙΜΟΒΑ ΜΕ ΜΗ ΕΞΑΚΡΙΒΩΜΕΝΕΣ Ή ΕΛΕΓΜΕΝΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο (4/2/2/2018) από το δημοσιογράφο Στέλιο Ορφανίδη ότι δημοσίευμα στην εφημερίδα ΡΕΠΟΡΤΕΡ το οποίο αναφερόταν στη Maria Efimova, φερόμενη πληροφοριοδότρια της Μαλτέζας δημοσιογράφου Δάφνη Γκαρουάνα Γκαλίτσα, που δολοφονήθηκε με βόμβα στο αυτοκίνητό της στη Μάλτα, περιείχε ανεξακρίβωτες πληροφορίες και συνιστούσε προσπάθεια δολοφονίας χαρακτήρα. Ο παραπονούμενος ανέφερε επίσης ότι το δημοσίευμα, συνιστούσε προσωπική επίθεση εναντίον της κ. Μαρίας Εφίμοβα και ότι το επίμαχο κείμενο φαίνεται πως αποτελεί μέρος μιας ενορχηστρωμένης προσπάθειας δολοφονίας χαρακτήρα, γιατί περιέχει διάφορους συκοφαντικούς ισχυρισμούς τους οποίους αποδίδει σε δήθεν ξένα δημοσιεύματα που με τη σειρά τους επικαλούνται ανώνυμες πηγές. Το δημοσίευμα, ημερομηνίας 21/1/2018 αρχίζει με τον ισχυρισμό, χωρίς καμιά τεκμηρίωση, ότι δεν επιβεβαιώθηκε με κανένα έγγραφο ο ισχυρισμός της δολοφονημένης δημοσιογράφου Daphne Garuana Galitzia πως η εταιρεία Egrant, η οποία φέρεται να εμπλέκεται στα λεγόμενα «Εγγραφα Παναμά» (Panama Pepers) ανήκε στη σύζυγο του πρωθυπουργού της Μάλτας Μισέλ Μουσκάτ, καθώς και με τη θέση του πρωθυπουργού πως ο ισχυρισμός είναι «το μεγαλύτερο ψέμα στην ιστορία της πολιτικής». Στη συνέχεια διατυπώνεται η θέση ότι το πρόσωπο πίσω από τον ισχυρισμό αυτό είναι «μια γυναίκα από τη Ρωσία με ένα σκοτεινό παρελθόν στην Κύπρο», η Maria Efimova, που φέρεται να καταζητείται από τις Αρχές της Κύπρου, της Ιρλανδίας και της Μάλτας για διάφορα φερόμενα αδικήματα. Επί πλέον διατύπωνε τον ισχυρισμό ότι «ερευνητής από τις αστυνομικές αρχές για τις υποθέσεις εναντίον της στη Μάλτα ανέφερε ότι είχε πέσει σε συνεχείς αντιφάσεις και ψέματα». Το κείμενο περιείχε επίσης ισχυρισμούς για τη συμπεριφορά της Εφίμοβα στη διάρκεια φερόμενων ανακρίσεών της στη Μάλτα και στην Κύπρο και της διακινήσεις της ιδίας και του συζύγου της, που αναφέρθηκε ονομαστικά. Περαιτέρω ανέφερε ότι για τουλάχιστον τέσσερα χρόνια αναζητούνται από τις Αρχές με διεθνή και ευρωπαϊκά εντάλματα σύλληψης. Επίσης περιείχε φερόμενους ισχυρισμούς ανώνυμων στελεχών δύο τραπεζών στην Κύπρο όπου δούλευαν η Εφίμοβα και ο σύζυγός της, με καθόλου κολακευτικά σχόλια για την εργασιακή τους απόδοση, καθώς και ισχυρισμούς για φερόμενες παρατυπίες σε εταιρεία στη Λεμεσό όπου εργαζόταν η Εφίμοβα. Εξ άλλου, πρώην συνάδελφός της που δεν κατονομάστηκε, φέρεται, σύμφωνα με το δημοσίευμα, να έχει δηλώσει ότι η Εφίμοβα «χωρίς λόγο έκρυβε καταστάσεις με ψέματα». Επίσης ανέφερε πως έρευνες κατέδειξαν πως η Εφίμοβα και ο σύζυγός της πήγαν στην Ιρλανδία όταν έφυγαν από την Κύπρο και διατύπωνε τον ισχυρισμό ότι «έχει ξεγελάσει και χλευάσει αρκετές δικαστικές εντολές ενώ έχει γίνει και ειδική στην αποφυγή από την σύλληψη της από την αστυνομία». Τέλος άφηνε υπονοούμενο για Ευρωβουλευτές, αναφέροντας ότι τα προαναφερθέντα μιλούν «για την ακεραιότητα και την αξιοπιστία των ευρωβουλευτών και των πολιτικών δυνάμεων που την υποστηρίζουν και τροφοδοτούν αυτήν την φρενίτιδα». Απαντώντας σε παράκληση της Επιτροπής να παραθέσει τις απόψεις του, ο υπεύθυνος της ιστοσελίδα Νίκος Προκομμένος ανέφερε ότι «εμείς απλά κάναμε αναφορά στο ποια είναι η συγκεκριμένη κυρία και τι αναφέρουν γι’ αυτή τα ξένα μέσα μαζικής ενημέρωσης-τίποτε περισσότερο και τίποτε λιγότερο». Εξ άλλου, ανταποκρινόμενος σε άλλη παράκληση της Επιτροπής να παραθέσει τις συγκεκριμένες πηγές πληροφόρησης της ιστοσελίδας, παρέπεμψε σε τρείς διαδικτυακούς συνδέσμους για δημοσιεύματα. Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι τα δημοσιεύματα αυτά ήταν νεότερα του επίμαχου δημοσιεύματος και δεν αποτελούσαν σε καμιά περίπτωση την πηγή της είδησης της εφημερίδας, δεδομένου ότι αναφέρονταν σε γεγονότα μεταγενέστερα του Ιανουαρίου, 2018. Και τα τρία δημοσιεύματα που επικαλέστηκε ο κ. Προκομμένος ως πηγή πληροφόρησης στηρίζονται σε είδηση που δημοσίευσε η Financial Mail, η οποία είχε ως αντικείμενο την έκδοση εντάλματος σύλληψης της Maria Efimova από τις Κυριακές αρχές, ύστερα από καταγγελία που έγινε το Δεκέμβριο του 2018, ότι η Εφίμοβα είχε κλέψει ή καταχρασθεί χρήματα από εταιρεία καλλυντικών στη Λεμεσό, στην οποία εργαζόταν μέχρι το 2014. Τα δημοσιεύματα αυτά δεν έχουν καμιά σχέση με τους ισχυρισμούς που διατυπώνονται στην επίμαχη είδηση του ΡΕΠΟΡΤΕΡ και επομένως λανθασμένα και κακώς έγινε επίκλησή τους ως πηγής των πληροφοριών του επίμαχου δημοσιεύματος. Η Επιτροπή σημείωσε επίσης ότι κατά το χρόνο της εξέτασης της υπόθεσης, Εφετείο στην Ελλάδα απέρριψε αίτημα της Μάλτας για έκδοση της Εφίμοβα για να δικασθεί και η ίδια αφέθηκε ελεύθερη. Η Επιτροπή κατέληξε στη διαπίστωση ότι, από μια απλή και μόνο ανάγνωση του όλου κειμένου, προκύπτει αβίαστα το συμπέρασμα ότι πρόκειται για ένα προκατειλημμένο κείμενο που συνιστούσε σαφή προσωπική επίθεση εναντίον της Μαρίας Εφίμοβα και που εγράφη με μοναδικό σκοπό να πληγεί η αξιοπιστία της και κατά συνέπεια να υποσκαφθεί το κύρος των αποκαλύψεών της για το πρωθυπουργικό ζεύγος της Μάλτας στο σκάνδαλο των «Εγγράφων του Παναμά». Το γεγονός αυτό παραβιάζει τη γενική πρόνοια του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας περί σεβασμού του δικαιώματος του πολίτη για αντικειμενική, ολοκληρωμένη και έγκυρη πληροφόρηση, όσο και της πρόνοιας που απαγορεύει τις δυσμενείς διακρίσεις για οποιοδήποτε λόγο. Η Επιτροπή κατέληξε επίσης στις ακόλουθες διαπιστώσεις. ** Η είδηση είναι παραπλανητική, γιατί δεν αναφέρει την πηγή πληροφόρησής της και δίδει την εντύπωση ότι είναι προϊόν έρευνας της ιστοσελίδας, ενώ σύμφωνα με την πληροφόρηση που έδωσε ο υπεύθυνος της ιστοσελίδας, πρόκειται για άντληση πληροφοριών από ξένα μέσα ενημέρωσης. Το γεγονός αυτό συνιστά παραπλάνηση του κοινού ως προς την προέλευση των πληροφοριών, κατά παράβαση της πρόνοιας του άρθρου 1 του Κώδικα. **Το γεγονός ότι η είδηση αποτελεί αναδημοσίευση από μη κατονομαζόμενα ΜΜΕ δεν απαλλάσσει την ιστοσελίδα από την υποχρέωση για καταβολή προσπάθειας διακρίβωσης των πηλοφοριών. Συνεπώς, η μη επίδειξη μέριμνας για μη δημοσίευση ανακριβών πληροφοριών συνιστά και πάλι παράβαση του άρθρου 1 του Κώδικα. **Η ιστοσελίδα δεν έδωσε την ευκαιρία σε άτομα που υπέστησαν επίθεση να απαντήσουν στις εναντίον τους κατηγορίες. Αν αυτό ήταν δύσκολο για την περίπτωση της Εφίμοβα, επειδή ήταν άγνωστη η διαμονή της, το ίδιο δεν ισχύει για τους Ευρωβουλευτές που την υποστηρίζουν, μεταξύ των οποίων και Κύπριοι Ευρωβουλευτές, οι οποίοι κατηγορήθηκε για έλλειψη ακεραιότητας και αξιοπιστίας. Η παράλειψη αυτή συνιστά παράβαση του άρθρου 2 του Κώδικα περί παροχής του δικαιώματος απάντησης στην κατάλληλη περίπτωση σε άτομα που υπέστησαν επίθεση. ** Το δημοσίευμα είναι εξόφθαλμα προκατειλημμένο εναντίον της Εφίμοβα και συνεπώς παραβιάζει τις πρόνοιες του άρθρου 12 περί Δυσμενών Διακρίσεων, καθώς και τις πρόνοιες του ιδίου άρθρου περί μη διασυρμού και διαπόμπευσης ατόμων. ** Το δημοσίευμα αποδίδει στην Εφίμοβα σωρεία αδικημάτων, χωρίς να έχει υπάρξει καμιά δικαστική απόφαση, κατά παράβαση των προνοιών του άρθρου 7 περί του Τεκμηρίου Αθωότητας. ** Το δημοσίευμα αποκαλύπτει στοιχεία προσωπικού χαρακτήρα, τόσο της ίδιας όσο και του συζύγου της και των παιδιών του ζεύγους, που δεν έχουν καμιά ανάμιξη στην όλη υπόθεση, κατά παράβαση του άρθρου 3 περί Ιδιωτικής ζωής και στοιχείων προσωπικού χαρακτήρα. Παράλληλα, το δημοσίευμα συνιστά προσωπική επίθεσης και διασυρμό της τιμής και υπόληψης των αναφερομένων προσώπων, κατά παράβαση των σχετικών προνοιών του ίδιου άρθρου.

ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΥΠΟΠΤΟΥ ΓΙΑ ΦΟΝΟ Ο ΟΠΟΙΟΣ ΤΕΛΙΚΑ ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΗΚΕ ΟΤΙ ΔΕΝ ΕΙΧΕ ΚΑΜΙΑ ΑΝΑΜΙΞΗ ΣΤΟ ΕΓΚΛΗΜΑ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας επιλήφθηκε παραπόνου (6/22/2/2018) για δημοσίευμα στην εφημερίδα ΡΕΠΟΡΤΕΡ σχετικά με τη δολοφονία κατοίκου στο συνοικισμό Αγίου Αθανασίου στη Λεμεσό. Η είδηση, που δημοσιεύθηκε στις 11/12/2018, διατύπωνε τον ισχυρισμό ότι ο δολοφονηθείς στις 9/12/2018, Μιλτιάδης Κλεάνθους, 86 χρόνων, σκοτώθηκε από 29χρονο γείτονά του, τον οποίο βοηθούσε οικονομικά. Στην είδηση, κάτω από τον τίτλο «Ειρωνεία…Φέρεται να δολοφονήθηκε από τα χέρια του γείτονα που βοηθούσε ακόμα και οικονομικά» διατυπωνόταν ο ισχυρισμός ότι «σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν ενώπιον τους οι αρχές το χέρι που δολοφόνησε τον άτυχο 86χρονο Μιλτιάδη Κλεάνθους ήταν αυτό γείτονα που ο ηλικιωμένος ουκ ολίγες φορές βοήθησε οικονομικά. Σύμφωνα με το παράπονο, η είδηση περιείχε στοιχεία που φωτογράφιζαν συγκεκριμένο άτομο, που συνελήφθη και οδηγήθηκε στο δικαστήριο για έκδοση διατάγματος κράτησης. Ειδικότερα, αναφέρθηκαν η ηλικία του, το γεγονός ότι ο συλληφθείς ήταν γείτονας του θύματος, ότι διατηρούσε φιλικές σχέσεις μαζί του και του ζητούσε οικονομική βοήθεια, γεγονός που ήταν γνωστό σε άλλα άτομα. Το άτομο που συνελήφθη ως ύποπτος, στο οποίο αναφερόταν το δημοσίευμα, τελικά αφέθηκε ελεύθερο αφού δεν προέκυψαν στοιχεία εναντίον του. Στην απάντησή του σχετικά με το παράπονο, ο υπεύθυνος της ιστοσελίδας Νίκος Προκομμένος απάντησε ότι πράγματι ο τίτλος της είδησης «Ειρωνεία…Φέρεται να δολοφονήθηκε από τα χέρια του γείτονα που βοηθούσε ακόμα και οικονομικά» όντως παραβίαζε το τεκμήριο της αθωότητας, όμως επισημάνθηκε και άλλαξε δυο λεπτά μετά τη δημοσίευσή του. Επίσης ανέφερε ότι «όσον αφορά τα στοιχεία για την ταυτότητα του υπόπτου, γράψαμε μόνο την πόλη και πως είναι γείτονας και την ηλικία του, όπως έγινε και με όλα τα υπόλοιπα ΜΜΕ». Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι ο ισχυρισμός πως η είδηση διορθώθηκε ήταν ανακριβής, γιατί η είδηση βρισκόταν αναρτημένη και χωρίς καμιά διόρθωση ή τροποποίηση μέχρι και την ώρα της συνεδρίας της. Η Επιτροπή αποφάσισε ότι η αναφορά των προαναφερθέντων στοιχείων ήταν δυνατό να οδηγήσει στην ταυτότητα συγκεκριμένου ατόμου, κατά παραβίαση του άρθρου 3 του Κώδικα περί Ιδιωτικής Ζωής και προσωπικών δεδομένων. Όπως επανειλημμένα υπέδειξε η Επιτροπή, η παραβίαση της πρόνοιας περί μη αποκάλυψης προσωπικών στοιχείων συντελείται έστω και αν η αναγνώρισή του είναι δυνατή ακόμη από ένα και μόνο άτομο. Στην περίπτωση αυτή, τα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν ήταν αρκετά να οδηγήσουν πολλά άτομα στη γειτονιά να προβούν σε ταυτοποίηση του ατόμου αυτού. Η Επιτροπή αποφάσισε επίσης ότι ο ισχυρισμός πως η αστυνομία είχε στοιχεία ότι ο δολοφόνος ήταν το άτομο στο οποίο αναφέρονταν τα προσωπικά στοιχεία, συνιστούσε παραβίαση άρθρου 9 περί Τεκμηρίου Αθωότητας, δεδομένου ότι στο άτομο αυτό αποδιδόταν εγκληματική πράξη χωρίς να υπάρξει δικαστική απόφαση περί ενοχής του.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΕΙΔΗΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗ "ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΠΑΦΟΥ" ΧΩΡΙΣ ΕΛΕΓΧΟ- ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΕ ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΑΡΑΠΟΝΟΥΜΕΝΟ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο (8/30/3/2018) από το Δήμαρχο Πάφου Φαίδωνα Φαίδωνος ότι δημοσίευμα στην εβδομαδιαία εφημερίδα της Πάφου «Φωνής της Πάφου», με αντικείμενο την παραχώρηση δικαιώματος εκμετάλλευσης παραλιακού χώρου ήταν αναληθές και ότι η εφημερίδα παρέλειψε να επικοινωνήσει με οποιοδήποτε στο Δήμο Πάφου για να εξακριβώσει τα πραγματικά γεγονότα. Σύμφωνα με το παράπονο, η εφημερίδα, παραπέμποντας στο περιεχόμενο επιστολής δικηγόρου που εκπροσωπούσε αδειούχο παροχής υπηρεσιών για κρεβατάκια και ομπρέλες, έγραψε ότι ο Δήμος Πάφου περιόρισε αυθαίρετα το χώρο της παραλίας για τον οποίο χορηγήθηκε η άδεια, ότι επιτρέπει στους διαχειριστές του παρακείμενου ξενοδοχείου να χρησιμοποιούν χώρο πρασίνου κοντά στην παραλία χωρίς διαδικασία προσφορών και χωρίς αντίτιμο και ότι με τον τρόπο αυτό προκαλεί αθέμιτο ανταγωνισμό σε βάρος συμβασιούχου παροχής υπηρεσιών παραλίας. Ο Δήμαρχος Πάφου ανέφερε ότι, αντίθετα με ό,τι αναφέρεται στην είδηση, οι διαχειριστές του ξενοδοχείου, προβάλλοντας τον ισχυρισμό ότι ο χώρος της παραλίας έχει εκμισθωθεί σ’ αυτούς από το Κράτος, προσπαθούν να πιέσουν τον Δήμο για να ικανοποιήσει τα αιτήματά τους. Επίσης ανέφερε ότι ο Δήμος σε πολλές περιπτώσεις έχει μετακινήσει κρεβατάκια που είχαν τοποθετήσει οι διαχειριστές του ξενοδοχείου στο υπό αναφοράν μέρος και ότι στην πραγματικότητα ο Δήμος βρίσκεται σε αντιδικία με τους διαχειριστές του ξενοδοχείου. Εξ άλλου, ανέφερε ότι με το εν λόγω δημοσίευμα, το κοινό έχει παραπληροφορηθεί και ότι έχει αποδοθεί στον Δήμο παράνομη συμπεριφορά, πράγμα που δεν ανταποκρίνεται καθόλου στην πραγματικότητα. Ως προς την αναφορά στο δημοσίευμα για την αλλαγή της πορείας του πεζόδρομου, ο Δήμαρχος ανέφερε ότι αυτή διορθώθηκε ώστε να συνάδει με τα σχέδια και τις σχετικές άδειες. Η εφημερίδα απάντησε ότι «δεν τοποθετήθηκε επί του θέματος, αλλά απλώς δημοσίευσε επιστολή δικηγόρου ενοικιάστριας χώρου στην παραλία και πρόβαλε τα ερωτηματικά που έθετε ο δικηγόρος προς το Δήμο της Πάφου». Επίσης ανέφερε ότι στην επόμενη έκδοση η εφημερίδα δημοσίευσε αυτούσια την απάντηση του Δημάρχου Πάφου. Εξ άλλου, υποστήριξε ότι ο Δήμαρχος Πάφου κατάγγειλε την εφημερίδα, επειδή τολμά και του ασκεί κριτική. Επί του τελευταίου σημείου, η Επιτροπή επισημαίνει αφ’ ενός ότι αποτελεί δικαίωμα της εφημερίδας να ασκεί κριτική για οποιοδήποτε και αφ’ ετέρου ότι παράπονο στην Επιτροπή μπορεί να υποβάλει οποιοσδήποτε θεωρεί ότι ένα δημοσίευμα παραβιάζει οποιαδήποτε πρόνοια του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας. Επί της ουσίας, η Επιτροπή επισήμανε επίσης ότι το γεγονός πως το δημοσίευμα της στηρίχθηκε σε επιστολή δικηγόρου, δεν την απαλλάσσει από την υποχρέωση διερεύνησης της ακρίβειας του περιεχομένου της όπως και οποιωνδήποτε άλλων ευθυνών απορρέουν από το περιεχόμενό της, και δη δεοντολογικών.. Πολύ περισσότερο αφού αποτελεί σχεδόν αμάχητο τεκμήριο ότι ο δικηγόρος εκπροσωπεί μόνο τη μια πλευρά και υποστηρίζει τις θέσεις μιας πλευράς, αυτής του πελάτη του. Η αρχή αυτή ισχύει και σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση είδησης που αντλεί πληροφόρηση από επιστολές ή ανακοινώσεις, από οπουδήποτε και αν προέρχονται. Η Επιτροπή, αφού εξέτασε τις εκατέρωθεν θέσεις και όλα τα δεδομένα που είχε στη διάθεσή της, αποφάσισε ότι η εφημερίδα, με τη δημοσίευση της απαντητικής επιστολής του Δημάρχου Πάφου στην επόμενη έκδοσή της, ικανοποίησε το δικαίωμα απάντησης, σύμφωνα με την πρόνοια του άρθρου 2 του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας. Ωστόσο, η Επιτροπή επισήμανε ότι θα ήταν ορθότερο η εφημερίδα να είχε δώσει την ευκαιρία στο Δήμο Πάφου να σχολιάσει το περιεχόμενο της είδησης προτού δημοσιευθεί, δεδομένου ότι κάτι τέτοιο θα ικανοποιούσε και την πρόνοια του άρθρου 1 περί ελέγχου της ακρίβειας των πληροφοριών, καθώς και τη γενική πρόνοια περί παροχής αντικειμενικής, ολοκληρωμένης και έγκυρης πληροφόρησης.

Ο "ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ" ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΑΠΟΚΑΛΥΨΕ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΝΕΑΡΗΣ 15 ΕΤΩΝ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας επιλήφθηκε αυτεπάγγελτα της περίπτωσης δημοσίευσης από το «Φιλελεύθερο» είδησης για την ανεύρεση νέας που είχε δηλωθεί ως ελλείπουσα, η οποία περιλάμβανε λεπτομέρειες για την ιδιωτική και οικογενειακή της ζωή και κατάσταση από το «Φιλελεύθερο» (υπόθεση 3/2/2/2018). Στην είδηση, που συνοδευόταν από φωτογραφία της νέας, περιλαμβάνονταν λεπτομέρειες που αναφέρονταν σε προσωπικά στοιχεία της, όπως το όνομά της και η ηλικία της, η οικογενειακή της κατάσταση, ότι βρίσκεται υπό την κηδεμονία του Γραφείου Ευημερίας και ότι διαμένει σε Παιδική Στέγη, παραθέτοντας την ενορία και την πόλη όπου βρίσκεται η Στέγη. Ζητήθηκαν οι απόψεις του δημοσιογράφου που έγραψε την είδηση Πάμπου Βάσιλα., ο οποίος σε τηλεφωνική συνομιλία με το Γραμματέα υποστήριξε ότι μπορούσε να περιλάβει στην είδησή του τη φωτογραφία της νέας, επειδή, όπως ανέφερε, είχε δοθεί από την Αστυνομία όταν προέβη σε έκκληση προς το κοινό για τον εντοπισμό της, αφού είχε δηλωθεί ως ελλείπουσα. Η νεαρή επέστρεψε στο χώρο διαμονής της την επομένη και ο δημοσιογράφος έγραψε είδηση για την ανεύρεσή της, υποστηρίζοντας ότι μπορούσε να ασχοληθεί με το θέμα. δεδομένου ότι είχε προηγηθεί η εξαφάνισή της και η έκκληση της Αστυνομίας για βοήθεια προς εντοπισμό της. Ανέφερε επίσης ότι δεν επρόκειτο να απαντήσει στην επιστολή της Επιτροπής για παράθεση των απόψεών του, παραπέμποντας στο διευθυντή της εφημερίδας Αριστο Μιχαηλίδη. Η νομική Σύμβουλος του «Φιλελεύθερου» απάντησε στην Επιτροπή ότι το δημοσίευμα ήταν ενημερωτικού χαρακτήρα, ως συνέχεια προηγούμενου δημοσιεύματος της εφημερίδας, ότι η φωτογραφία δόθηκε από την Αστυνομία και ότι μελλοντικά θα αποφεύγονται ανάλογες ειδήσεις. Η Επιτροπή θεώρησε το θέμα ως σοβαρό δεδομένου ότι αποτελεί επαναλαμβανόμενο φαινόμενο η δημοσίευση φωτογραφιών που δίδονται από την αστυνομία για άλλο σκοπό, συνήθως για να υποβοηθηθεί το έργο της στην αναζήτηση ελλειπόντων ή καταζητουμένων προσώπων. Η Επιτροπή επισήμανε ότι έχει εκδώσει πολλές αποφάσεις σε ανάλογες περιπτώσεις, στις οποίες υπέδειξε ότι από τη στιγμή που έχει εκπληρωθεί ο σκοπός για τον οποίο δίδονται στη δημοσιότητα οι φωτογραφίες που δίδει η Αστυνομία για εξυπηρέτηση συγκεκριμένου σκοπού, όπως η ανεύρεση ελλειπόντων, ή η σύλληψη καταζητουμένων, οι δημοσιογράφοι και οι εφημερίδες δεν έχουν δικαίωμα να τις χρησιμοποιούν ως μέρος άλλων ειδήσεων, κατά τρόπο που συνιστά αποκάλυψη προσωπικών δεδομένων. Η Επιτροπή αποφάσισε επίσης ότι ο δημοσιογράφος είχε δικαίωμα να γράψει είδηση για την ανεύρεσή της νεαρής, χωρίς όμως να αποκαλύπτει προσωπικά της στοιχεία ή να δημοσιεύσει και πάλι τη φωτογραφία της κατά τρόπο που παραβιάζει την πρόνοια του άρθρου 11 του Κώδικα δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, περί προστασίας του Παιδιού. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι στο άρθρο αυτό του Κώδικα έχει ενσωματωθεί και η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Παιδί, με βάση την οποία η προστασία των παιδιού είναι απόλυτη, δεδομένου ότι κάθε ενέργεια που αφορά σε παιδιά πρέπει να έχει ως αποκλειστικό και μόνο γνώμονα το συμφέρον του παιδιού και τίποτε άλλο. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή αποφάσισε ότι η δημοσίευση της φωτογραφίας της νεαρής και οι λεπτομέρειες για την προσωπική και οικογενειακή της κατάσταση συνιστούν βάναυση παραβίαση των προνοιών του άρθρου 11 του Κώδικα, που αποσκοπούν στην προστασία των παιδιού από παρεμβάσεις στην ιδιωτική του ζωή, καθώς και του άρθρου 3 περί Ιδιωτικής Ζωής και προστασίας στοιχείων προσωπικού χαρακτήρα. Περαιτέρω, η Επιτροπή επισήμανε ότι η αναφορά στην οικογενειακή κατάσταση της νεαρής συνιστά αποκάλυψη και της οικογενειακής κατάστασης των γονέων της, επίσης κατά παράβαση του άρθρου 3 του Κώδικα. Η Επιτροπή εξέφρασε την ελπίδα ότι θα ισχύσει η βεβαίωση της νομικής συμβούλου της εφημερίδας ότι μελλοντικά θα αποφεύγονται ανάλογες ειδήσεις.

Η ΙΣΤΟΣΕΙΔΑ 24h ΠΑΡΕΛΕΙΨΕ ΝΑ ΕΛΕΓΞΕΙ ΤΗΝ ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΚΑΙ ΑΡΝΗΘΗΚΕ ΝΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο (2/19/1/2017) από την εταιρεία Advance Holdings Ltd για δημοσίευμα στην ιστοσελίδα “24h” σε σχέση με τον τρόπο διαχείρισης των ιατρικών αποβλήτων. Η παραπονούμενη εταιρεία ανέφερε ότι το δημοσίευμα ήταν «έντονα αντιδεοντολογικό, αντιεπαγγελματικό και γεμάτο από λιβέλους και προσβλητικές αναφορές». Το δημοσίευμα, με την υπογραφή της Αλεξίας Καφετζή και με τίτλο «Δυνατότητες για αποτεφρωτήρα υπήρχαν, αλλά υπερίσχυσαν τα ιδιωτικά συμφέροντα!» ανέφερε ότι ενώ υπήρχε αποτεφρωτήρας στο Νέο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, του οποίου οι προδιαγραφές πληρούσαν όλες τις απαιτήσεις των σχετικών Ευρωπαϊκών Οδηγιών «λόγω οικονομικών συμφερόντων που δεν επιθυμούσαν τη λειτουργία του στην περιοχή του Νέου Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας, δεν προχώρησε η διαδικασία για τη λειτουργία του, παρόλο ότι είχε τη δυνατότητα αποτέφρωσης όλων των ιατρικών αποβλήτων των δημόσιων νοσηλευτηρίων της Κύπρου». Το δημοσίευμα, το οποίο επιχειρούσε να δώσει το ιστορικό της ανάθεσης του έργου διαχείρισης των ιατρικών αποβλήτων σε ιδιωτικές εταιρείας, ανέφερε ότι από την παραπονούμενη εταιρεία χρεώνονταν μεγαλύτερες ποσότητες αποβλήτων από αυτές που πραγματικά παραδίδονταν από τα δημόσια νοσοκομεία και ότι ύστερα από καταγγελία υπαλλήλου έγινε έρευνα η οποία δεν κατάληξε σε τεκμηρίωση αδικημάτων, λόγω του ότι ο καταγγείλας υπάλληλος περιέπεσε σε αντιφάσεις «επειδή προφανώς τα βρήκε με την εταιρεία». Επίσης αναφερόταν ότι στην εταιρεία επιβλήθηκε το 2013 πρόστιμο €850 μετά την ανεύρεση σε σκουπιδότοπο νεκρού βρέφους που είχε παραλάβει η εταιρεία από δημόσιο νοσηλευτήριο. Στο δημοσίευμα διατυπωνόταν επίσης ο ισχυρισμός ότι η εταιρεία VOUROS είχε προσφύγει, το 2012, στην Αναθεωρητική Αρχή Προσφορών και πέτυχε να κηρυχθεί ανενεργή σύμβαση απ’ ευθείας ανάθεσης έργου στην παραπονούμενη εταιρεία, και ότι «γι’ αυτό στη συνέχεια οι δύο εταιρείες τα «βρήκαν» και μοιράζονταν αναγκαστικά την πίτα». Η είδηση αναφερόταν και σε άλλες εταιρείες και άτομα, πολιτικά και μη, καθώς και σε γεγονότα που είναι άσχετα με το παράπονο της εταιρείας ADVANCE. Μετά τη δημοσίευση της είδησης η εταιρεία απηύθυνε επιστολή προς την ιστοσελίδα παραθέτοντας τη δική της εκδοχή των γεγονότων. Ανέφερε ότι η είδηση περιείχε πληθώρα ανακριβειών για γεγονότα και αριθμούς, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί μια εικόνα εντελώς παραπλανητική για τον αναγνώστη, καθώς και προσβλητικές αναφορές στην εταιρεία. Επίσης αμφισβήτησε τα αριθμητικά δεδομένα που παρέθεσε η ιστοσελίδα για το εισόδημα της εταιρείας, ενώ για την ανεύρεση του νεκρού βρέφους ανέφερε ότι ο ισχυρισμός ήταν ανακριβής, γιατί το βρέφος δεν βρέθηκε σε σκυβαλότοπο αλλά από υπαλλήλους της κατά τη διαδικασία παραλαβής αποβλήτων. Η εταιρεία παραδέχθηκε ότι της επιβλήθηκε πρόστιμο €10.000 όχι για την ανεύρεση του εμβρύου αλλά για τη διαρροή των πληροφοριών στον τύπο. Ανέφερε ότι ύστερα από διαβήματα και εξηγήσεις το Υπουργείο απέσυρε το πρόστιμο. Ως προς τους ισχυρισμούς περί παραποίησης ζυγολογίων, η εταιρεία ανέφερε ότι η υπόθεση έφθασε στη δικαιοσύνη που απέρριψε ως ατεκμηρίωτες τις κατηγορίες και ζήτησε από την ιστοσελίδα να αποσύρει τον ισχυρισμό ότι ο υπάλληλος που έκαμε τις καταγγελίες «τα βρήκε» με την εταιρεία. Τέλος ανέφερε ότι η ιστορική αναφορά στην ανάθεση της σύμβασης για διαχείριση των νοσοκομειακών αποβλήτων ήταν επιλεκτική και αποτελούσε τη μισή ιστορία, ενώ απέρριψε ως προσβλητικές αναφορές περί κοντραμπάντων. Η Αλεξία Καφετζή ζήτησε και προσήλθε ενώπιον υποεπιτροπής και παρέθεσε προφορικά τις θέσεις της, που μπορούν να συνοψισθούν στα ακόλουθα σημεία: - Μελέτησε επί πολλές ώρες εκθέσεις του Γενικού ελεγκτή και άλλα έγγραφα προκειμένου να γράψει την είδησή της. - Πήρε την επιστολή των παραπονούμενων, ημερομηνίας 19/1/2018, αλλά δεν τη δημοσίευσε γιατί δεν υπήρξε αντίδραση τους σε ηλεκτρονικό μήνυμα που απέστειλε σε στέλεχος της εταιρείας, στο οποίο του ανέφερε ότι άντλησε τα στοιχεία της από τις Ετήσιες Εκθέσεις του Γενικού Ελεγκτή από το 2003 μέχρι και το 2012, ότι στην είδηση ανέφερε όλα τα διαθέσιμα στοιχεία και τέλος προσφερόταν, αν οι παραπονούμενοι επέμεναν σε περαιτέρω εξηγήσεις, να τους υποδείξει όλα τα προαναφερόμενα σημεία στις Εκθέσεις και να κάνει «και επιπλέον αναφορά στο δεύτερο πρόστιμο των 500 λιρών». Απαντώντας σε ερώτηση αν έδωσε στους παραπονούμενους την ευκαιρία να σχολιάσουν ή να παραθέσουν τις δικές τους απόψεις σε σχέση με τις πληροφορίες που είχε, απάντησε ότι αυτό δεν έγινε, γιατί ο Γενικός Ελεγκτής πήρε και κατέγραψε τις θέσεις τους στις εκθέσεις του. Επίσης ανέφερε ότι δεν το έπραξε γιατί οι παραπονούμενοι σε κάποιο στάδιο είχαν διαψεύσει ένα γεγονός που αποδείχθηκε ότι ήταν πραγματικότητα. Τέλος ανέφερε ότι είχε όλα τα στοιχεία, γραπτά και προφορικές μαρτυρίες από κρατικούς αξιωματούχους, νυν και πρώην, για να αντικρούσει πιθανή αγωγή λιβέλου. Η Επιτροπή, αφού μελέτησε επισταμένα όλα τα ενώπιόν της στοιχεία, αποφάσισε ότι η δημοσιογράφος παρέλειψε πάρει και να περιλάβει στην είδησή της τις θέσεις και απόψεις της άμεσα ενδιαφερόμενης εταιρείας. Η παράλειψη αυτή αποτελεί αφ’ ενός παραβίαση του άρθρου 1 του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας περί υποχρέωσης για μέριμνα ώστε να μη δημοσιεύονται ανακριβείς ή παραπλανητικές πληροφορίες και αφ’ ετέρου της γενικής πρόνοιες για παροχή στο κοινό πλήρους, έγκυρης και αντικειμενικής ενημέρωσης. Η Επιτροπή επισήμανε σχετικά ότι το γεγονός πως οι θέσεις της εταιρείας δυνατό δόθηκαν στο Γενικό Ελεγκτή κατά τη συλλογή στοιχείων για την ετοιμασία των εκθέσεών του, τις οποίες η δημοσιογράφος μελέτησε για να πάρει τα στοιχεία της είδησης της, (αλλά δεν ήταν διαθέσιμες στο αναγνωστικό κοινό) δεν υποκαθιστά την υποχρέωση της ίδιας που απορρέει από τον Κώδικα να παρουσιάσει στους αναγνώστες μια πλήρη, έγκυρη και αντικειμενική πληροφόρηση για το θέμα. Επίσης η Επιτροπή αποφάσισε ότι η δημοσιογράφος και η ιστοσελίδα, με την άρνησή τους να δημοσιεύσουν την επιστολή της παραπονούμενης εταιρείας παραβίασαν την πρόνοια του άρθρου 2 του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας περί παροχής του Δικαιώματος Απάντησης στους άμεσα επηρεαζομένους.

ΟΡΘΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΙ ΝΑ ΑΠΟΤΕΙΝΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΑΤΟΜΑ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο (36/28/12/2017) από τον πρόεδρο διαχειριστικής επιτροπής πολυκατοικίας στη Λευκωσία, εναντίον της εφημερίδας «Φιλελεύθερος» και του δημοσιογράφου Βάσου Βασιλείου, για δημοσίευση κατ’ ισχυρισμό ανακριβών και μη ελεγμένων πληροφοριών. Σύμφωνα με το παράπονο, η σχετική είδηση που δημοσιεύθηκε στο «Φιλελεύθερο» στις 25 Δεκεμβρίου, 2017 περιείχε ανακριβείς και παραπλανητικές πληροφορίες ως αποτέλεσμα παράλειψης του δημοσιογράφου να ελέγξει τα στοιχεία του. Το δημοσίευμα ανέφερε μεταξύ άλλων ότι, λόγω των αντιδράσεων του διαχειριστή της πολυκατοικίας, αγοραστής υποστατικού στην πολυκατοικία δεν μπόρεσε να το ανακαινίσει ώστε να το λειτουργήσει ως λογιστικό γραφείο. Το δημοσίευμα ανέφερε επίσης ότι ιδιοκτήτες και ενοικιαστές στην πολυκατοικία παραπονούνται για τη στάση του διαχειριστή, υποστηρίζοντας ότι κατά καιρούς προέβη σε «απίστευτες» ενέργειες. Επίσης ανέφερε ότι ο διαχειριστής κατάγγειλε το γεγονός ότι ο αγοραστής αποθήκευσε έπιπλα κοντινού νηπιαγωγείου που είχε κλείσει, προς την Αστυνομία και την ασφαλιστική εταιρεία, με αποτέλεσμα να αλλάξουν οι όροι ασφάλισης του όλου κτιρίου, ενώ απαγόρευε σε ενοίκους και ιδιοκτήτες να απλώνουν ρούχα στα μπαλκόνια τους και να έχουν φιάλες υγραερίου σε κοινόχρηστους χώρους. Εξ άλλου, το δημοσίευμα ανέφερε ότι ο ιδιοκτήτης του γειτονικού νηπιαγωγείου υποχρεώθηκε να κλείσει το νηπιαγωγείο και να αναζητήσει αλλού στέγη λόγω των συνεχών παρεμβάσεων του διαχειριστή της απέναντι πολυκατοικίας. Περαιτέρω, ανέφερε ότι είχαν τοποθετηθεί κάμερες ασφαλείας σε ένα-δυο σημεία της πολυκατοικίας και στον ανελκυστήρα από τις οποίες ο παραπονούμενος παρακολουθούσε τις κινήσεις ιδιοκτητών και ενοίκων. Ο διαχειριστής της πολυκατοικίας ανέφερε στο παράπονό του ότι ο δημοσιογράφος Βάσος Βασιλείου δεν επικοινώνησε μαζί του για να ελέγξει τις πληροφορίες του. Περαιτέρω ανέφερε ότι η είδηση δίδει λανθασμένη εντύπωση ότι ενεργεί ως άτομο από μόνος του, ενώ στην πραγματικότητα ενεργεί εκ μέρους της διαχειριστικής επιτροπής της πολυκατοικίας που αποτελείται από τέσσερα άτομα. Ο παραπονούμενος ανέφερε ότι η είδηση ξεκινά με τη λέξη «απίστευτο», με συνέπεια να δημιουργεί προκατάληψη, δίδοντας την εντύπωση ότι ο δημοσιογράφος έλεγξε τις πληροφορίες του, χωρίς όμως να το πράξει. Γενικά, ο παραπονούμενος αρνήθηκε τα αποδιδόμενα σ’ αυτόν και ανέφερε ότι όσα καταγράφονται στην είδηση συνιστούσαν ανακρίβειες. Εξ άλλου, ανέφερε πως επικοινώνησε με τα στελέχη της εφημερίδας Αριστο Μιχαηλίδη και το Γιώργο Καλλινίκου ζητώντας επανόρθωση, και επίσης ότι, παρά τις προσπάθειές του, ο Βάσος Βασιλείου δεν ανταποκρίθηκε σε παράκληση να επικοινωνήσει μαζί του. Σε άλλη επιστολή του ανέφερε πως αν και δεν κατονομάζεται η πολυκατοικία, τα γεγονότα οδηγούν στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για την πολυκατοικία της οποίας είναι διαχειριστής. Επίσης ανέφερε ότι άτομα που είχαν σχέση με οποιοδήποτε τρόπο με την πολυκατοικία, π.χ. οι γείτονες και περίοικοι, ή γνώριζαν γι’ αυτή μπορούσαν εύκολα να οδηγηθούν στην ταυτότητα του διαχειριστή. Ο δημοσιογράφος Βάσος Βασιλείου, σε μακροσκελή επιστολή του απάντησε ότι το δημοσίευμά του βασίστηκε σε επιστολές ατόμων που επηρεάστηκαν από ενέργειες του παραπονούμενου και ότι διασταύρωσε τις πληροφορίες του εξετάζοντας σωρεία εγγράφων που τέθηκαν στη διάθεσή του. Επίσης ανέφερε ότι μετά τη δημοσίευση της είδησης δόθηκαν στον παραπονούμενο επιλογές να απαντήσει στο δημοσίευμα του απευθύνοντας επιστολή στην εφημερίδα. Η Επιτροπή αποφάσισε κατ’ αρχήν ότι το δημοσίευμα, αν και δεν αναφέρθηκε ονομαστικά στον παραπονούμενο και στην πολυκατοικίας της οποίας είναι διαχειριστής, περιείχε στοιχεία που θα ήταν δυνατό να οδηγήσουν στην αναγνώριση της πολυκατοικίας και στην ταυτοποίηση του παραπονούμενου. Όπως η Επιτροπή υπέδειξε σε ανάλογες περιπτώσεις, είναι αρκετό, έστω και ένα άτομο να οδηγηθεί στην ταυτότητα κάποιου από δημοσιευόμενες λεπτομέρειες για να θεωρηθεί ότι υπήρξε αναγνώριση. Περαιτέρω, η Επιτροπή δεν αποδέχθηκε τον ισχυρισμό ότι ο δημοσιογράφος ενήργησε από προκατάληψη εναντίον του παραπονούμενου. Κάτι τέτοιο δεν προκύπτει από τα παρατεθέντα στοιχεία, ενώ αντίθετα, υπάρχει το γεγονός ότι το παρελθόν ο δημοσιογράφος είχε φιλοξενήσει απόψεις και πληροφορίες που του έδωσε ο παραπονούμενος, ο οποίος και βρήκε το κείμενο «πολύ καλό». Τα πιο πάνω δεν υποστηρίζουν τον ισχυρισμό για ύπαρξη προκατάληψης Ως προς την ακρίβεια των πληροφοριών που δημοσιεύθηκαν, η Επιτροπή επιθυμεί να διευκρινίσει ότι στην περίπτωση κατά την οποία διατυπώνονται διαφορετικές ή αντίθετες εκδοχές και εκτιμήσεις για γεγονότα, η αποστολή της, όπως προκύπτει από τη διατύπωση του άρθρου 1 του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας περί ακρίβειας των πληροφοριών, είναι να διερευνήσει κατά πόσο ο δημοσιογράφος είχε προβεί στις δέουσες ενέργειες ώστε να διασφαλίσει πως δεν θα δημοσιευθούν ανακριβείς πληροφορίες και όχι να κρίνει η ίδια κατά πόσο οι πληροφορίες ήταν ακριβείς.. Η Επιτροπή ικανοποιήθηκε από τα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιόν της από το δημοσιογράφο, όπως μεγάλος αριθμός επιστολών, μεταξύ των οποίων και επιστολές του παραπονούμενου, τις οποίες ο δημοσιογράφος έθεσε ενώπιον της Επιτροπής, ότι προέβη σε ενδελεχή διερεύνηση των πληροφοριών του και αποφάσισε ότι κατέβαλε τη δέουσα μέριμνα ώστε να μη δημοσιευθούν ανακριβείς πληροφορίες. Ωστόσο, η Επιτροπή επιθυμεί να επισημάνει, όπως έπραξε και σε πολλές ανάλογες περιπτώσεις, ότι η ορθή και προτιμητέα πρακτική είναι ο δημοσιογράφος να απευθύνεται σε άτομα που επηρεάζονται για να θέτει υπόψη τους τις πληροφορίες στις οποίες στήριξε την είδησή του και να του δώσει την ευκαιρία να τις σχολιάσει. Με βάση τα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιόν της και από τις δύο πλευρές, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η εφημερίδα έδωσε στον παραπονούμενο την ευκαιρία να απαντήσει με επιστολή του στα όσα αναφέρονται στην είδηση, σύμφωνα με τη σχετική πρόνοια του άρθρου 2 του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας. Ωστόσο ο παραπονούμενος αρνήθηκε να κάμει χρήση του δικαιώματος απάντησης, εμμένοντας στην αξίωσή του ότι η εφημερίδα θα έπρεπε να αποσύρει το άρθρο και να απολογηθεί. Η Επιτροπή, λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός αυτό αποφάσισε ότι η εφημερίδα ενήργησε με βάση την πρόνοια του άρθρου 2 του Κώδικα περί παροχής του δικαιώματος απάντησης σε άτομα τα οποία έχουν υποστεί επίθεση. Η Επιτροπή επισήμανε ότι σε περιπτώσεις ύπαρξης διαφορετικών ή αντίθετων απόψεων και εκτιμήσεων η πλέον αποτελεσματική θεραπεία είναι η άσκηση του δικαιώματος απάντησης, ώστε οι αναγνώστες να έχουν μια ολοκληρωμένη εικόνα για τις διάφορες απόψεις που υπάρχουν.

ΠΑΡΑΛΕΙΨΗ ΠΑΡΟΧΗΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ ΑΝΤΙΚΡΟΥΣΗΣ-ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΩΝ ΑΤΑΣΘΑΛΙΩΝ ΣΤΟ ΤΕΠΑΚ ΛΕΜΕΣΟΥ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο (29/19/10/2017) από τον Αντώνη Θεοχάρους, καθηγητή στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Λεμεσού (ΤΕΠΑΚ εναντίον του ΠΟΛΙΤΗ και δημοσιογράφων του για δημοσιεύματα σε σχέση με αστυνομικές έρευνες στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο, ΤΕΠΑΚ, Λεμεσού. Το παράπονο αφορούσε σε διάφορα δημοσιεύματα στον ΠΟΛΙΤΗ, που, όπως αναφέρθηκε στο παράπονο, «περιέχουν ανακρίβειες, βασίζονται σε υποθέσεις», στοχοποιούν τον παραπονούμενο και τον διασύρουν. Περαιτέρω ο παραπονούμενος υποστήριξε πως τα δημοσιεύματα, «τα οποία εκφεύγουν της δημοσιογραφικής δεοντολογίας και ηθικής» υποκινήθηκαν από φιλική σχέση που διατηρεί ο Διευθυντής Σύνταξης της εφημερίδας Διονύσης Διονυσίου με συνάδελφο στο ΤΕΠΑΚ ο οποίος βρίσκεται σε «οξεία έχθρα και αντιπαράθεση μαζί του από το 2012». Επίσης ανέφερε ότι ο κ. Διονυσίου «θα έπρεπε προτού τοποθετηθεί ο ίδιος δημόσια να δηλώσει το βαθμό συγγένειας που έχει η σύζυγος του με ένα εκ των συλληφθέντων στην υπόθεση των σκανδάλων με τα ερευνητικά προγράμματα του ΤΕΠΑΚ». Πρόσθεσε ότι ο ίδιος είχε καταλυτικό ρόλο στην ανάδειξη των ατασθαλιών. Εξ άλλου, ανέφερε ότι η πρακτική του Διονύση Διονυσίου και των συνεργατών του να δημοσιεύουν πληροφορίες χωρίς ενδελεχή έρευνα καταπατά κάθε έννοια ελευθεροτυπίας και δεοντολογίας. Σε ένα από τα δημοσιεύματα στις 8 Οκτωβρίου, 2017, ο κ. Διονυσίου έκανε την παρατήρηση ότι ο καθηγητής Αντώνης Θεοχάρους από διερευνώμενος μετατράπηκε σε μάρτυρα κατηγορίας και εμφανίστηκε ως καταγγέλλων άλλους 18 καθηγητές για ατασθαλίες, ο οποίοι όμως «τον αντι-κατάγγειλαν για άλλες ματσαράγκες». Σε άλλο δημοσίευμα του Χριστόφορου Νέστωρος στις 5 Οκτωβρίου, 2017, ο Πολίτης ανέφερε ότι ο καθηγητής Αντώνης Θεοχάρους βρέθηκε στο κέντρο αντιπαράθεσης σε συνεδρία της Συγκλήτου κατά την οποία «τέθηκε θέμα συμπεριφοράς εναντίον του κ. Θεοχάρους», ο οποίος αντέδρασε έντονα με συνέπεια να απαλειφθεί από ψήφισμα μια παράγραφος που καλούσε τους καθηγητές σε φειδώ στις δηλώσεις τους. Σε άλλο δημοσίευμα του Μιχάλη Θεοδώρου στις 30 Σεπτεμβρίου, 2017, αναφερόταν ότι ο κ. Θεοχάρους επρόκειτο να συναντηθεί με την Αστυνομία προκειμένου να ζητήσει προστασία, αφού προηγουμένως κατάγγειλε απειλές κατά της ζωής του, Σε δημοσίευμα στην ίδια έκδοση αναφερόταν ότι ο Θεοχάρους έδωσε δουλειά στο Χοσέ (Ιάκωβο Καρρέρα) και ότι ερευνητικό πρόγραμμα για το οποίο ήταν υπεύθυνος ο κ. Θεοχάρους δεν ολοκληρώθηκε αισίως το 2016 λόγω υπαιτιότητας του Χοσέ Καρρέρα. Σε ειδησεοσχόλιο του ΘΟΥΚΥ (Διονύση Διονυσίου) την 1η Οκτωβρίου, 2017, του οποίου το μεγαλύτερο μέρος συνιστούσε παράθεση γεγονότων που αναφέρονταν σε διάφορα έγγραφα, τέθηκε το ερώτημα αν ο κ. Θεοχάρους μπορούσε να διατηρηθεί στη θέση μετά τα λάθη που παραδέχθηκε ότι διέπραξε σε σχέση με δύο ερευνητικά προγράμματα, μετά το 2015, δηλαδή μετά την ημερομηνία στην οποία αφορούσαν οι κατηγορίες εναντίον της Ροζίτας Παυλίδου και των συνεργατών της. Ο Διονύσης Διονυσίου, παραθέτοντας γραπτώς τις απόψεις του ανέφερε ότι δεν είχε καμιά προκατάληψη εναντίον του κ. Θεοχάρους. Περαιτέρω ανέφερε ότι στην υπόθεση γνωστή ως «σκάνδαλο Ροζίτας» η γυναίκα αυτή κατηγορήθηκε ως ο εγκέφαλος του σκανδάλου και μπήκαν σε δεύτερη μοίρα κάποιοι άλλοι καθηγητές, όπως ο Κώστας Κώστα και ο παραπονούμενος, που χαρακτηρίστηκε μάρτυρας κατηγορίας. Όπως ανέφερε, αμφισβήτησε την εξέλιξη αυτή, όχι γιατί θεώρησε την κ. Ροζίτα Παυλίδου άμοιρη ευθυνών, «αλλά διότι στα Ευρωπαϊκά Προγράμματα την κύρια ευθύνη έχουν οι συμβαλλόμενοι καθηγητές και όχι ο συντονιστής». Ο κ. Διονυσίου ανέφερε ότι είχε φιλικές σχέσεις όχι με έναν αλλά με δεκάδες καθηγητές του ΤΕΠΑΚ, όπως και με τον κ. Θεοχάρους, με τον οποίο μίλησε αρκετές φορές και άκουσε τις θέσεις του, πολλές από τις οποίες υιοθέτησε σε σχόλια του. Πρόσθεσε πως το ίδιο έπραξαν και οι Κωστής Κωνσταντίνου, Μιχάλης Θεοδώρου και Χριστόφορος Νέστωρος που ασχολήθηκαν με το θέμα. Ως προς τον ισχυρισμό του παραπονούμενου περί συγγένειας της συζύγου του κ. Διονυσίου με ένα εκ των συλληφθέντων για την υπόθεση ΤΕΠΑΚ, ο κ δημοσιογράφος ανέφερε ότι επρόκειτο για «αρρωστημένη διασύνδεση», δεδομένου ότι το άτομο αυτό, που είναι γιος του αδελφού της συζύγου του, κρατήθηκε και ανακρίθηκε για την υπόθεση του Ωκεανογραφικού προγράμματος του Πανεπιστημίου Κύπρου και όχι του ΤΕΠΑΚ, και απολύθηκε χωρίς να κατηγορηθεί. Ο κ. Διονυσίου ανέφερε ότι για να γίνει κατανοητό το εύρος της πολυπλοκότητας της όλης υπόθεσης επισύναψε την κατάθεση της κ. Ροζίτας Παυλίδου, έκτασης 54 σελίδων, καθώς και την έκθεση του εσωτερικού ελεγκτή του ΤΕΠΑΚ για προγράμματα, τα οποία ανέλαβε ο κ. Θεοχάρους και για τα οποία ζητούσε πρόσθετη χρηματοδότηση. Τα προγράμματα αυτά ήταν το PARAMARE, με γνωστικό αντικείμενο τη δημιουργία «Παρατηρητηρίου Τουρισμού» και το ΕΡΜΗΣ, με γνωστικό αντικείμενο τη “Βελτίωση Προσβασιμότητας Ατόμων με Πρόβλημα Κινητικότητας”. Η μακροσκελής αυτή έκθεση κατέληγε στο συμπέρασμα ότι τα δύο ερευνητικά προγράμματα, για τα οποία ήταν υπεύθυνος ο κ. Θεοχάρους δεν ολοκληρώθηκαν λόγω ανεπαρκούς ελέγχου του ερευνητικού συνεργάτη του Ιάκωβου (Χοζέ) Καρρέρα, που ανέλαβε τη συλλογή στοιχείων, έργο που δεν έφερε εις πέρας. Η Επιτροπή, αφού μελέτησε λεπτομερώς όλα τα ενώπιόν της στοιχεία και έγγραφα, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν υπήρχαν πειστικά στοιχεία που να φανερώνουν προκατάληψη του κ. Διονυσίου εναντίον του παραπονουμένου, είτε λόγω σχέσεων με άλλους καθηγητές, είτε λόγω συγγένειας ή σχέσης με άλλα άτομα. Επίσης έλαβε υπόψη το γεγονός πως το υπό αναφορά θέμα βρισκόταν στο επίκεντρο του δημοσίου ενδιαφέροντος λόγω των αστυνομικών ερευνών και των δικαστικών μέτρων που λήφθηκαν σχετικά με διασπάθιση ή οικειοποίηση χρημάτων από πανεπιστημιακά ερευνητικά προγράμματα και έτυχε ευρείας δημοσιότητας. Κατά συνέπεια, θεώρησε ότι ο καθ’ ου το παράπονο και γενικότερα οι δημοσιογράφοι είχαν κάθε δικαίωμα να ασχοληθούν με το θέμα και να εκφέρουν απόψεις επί των διαφόρων πτυχών του θέματος, εφ’ όσον επρόκειτο για θέματα δημοσίου ενδιαφέροντος και συμφέροντος που απασχολούσαν την κοινή γνώμη . Η Επιτροπή, εξετάζοντας τα διάφορα δημοσιεύματα, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι βασίστηκαν είτε σε πληροφορίες που έλαβαν οι κ. Διονυσίου και οι άλλοι δημοσιογράφοι του Πολίτη, είτε από άτομα που είχαν γνώση του αντικειμένου, είτε σε έγγραφα που είχαν στη διάθεσή τους. Η Επιτροπή αποφάσισε ότι δεν ήταν εντός της αρμοδιότητας της να αποφανθεί επί της ακρίβειας πληροφοριών που περιέχονται σε διάφορα έγγραφα, αφ’ ενός γιατί αυτά τελούσαν κατά το χρόνο της εξέτασης του παραπόνου υπό αστυνομική έρευνα ή υπό δικαστική κρίση και αφ’ ετέρου γιατί η Επιτροπή δεν ήταν σε θέση να γνωρίζει την αξιοπιστία των συγκεκριμένων πηγών.. Σε τέτοιες περιπτώσεις το έργο της Επιτροπής περιορίζεται σε διερεύνηση κατά πόσο οι δημοσιογράφοι διέθεταν πηγές πληροφόρησης και κατά πόσο κατέβαλαν προσπάθεια διασταύρωσης και ελέγχου των πληροφοριών τους. Επί του προκειμένου η Επιτροπή αποφάσισε ότι οι δημοσιογράφοι προέβησαν στον δέοντα έλεγχο, αλλά παρέλειψαν να θέσουν τις πληροφορίες αυτές ενώπιον του παραπονουμένου, στο βαθμό που αφορούσαν στον ίδιο, προκειμένου να τις αντικρούσει, να τις σχολιάσει ή να παραθέσει τη δική του εκδοχή.. Η Επιτροπή δεν ήταν δυνατό να δεχθεί ως ικανοποιητική τη θέση του κ. Διονυσίου ότι είχε μιλήσει πολλές φορές με τον παραπονούμενο και ότι γνώριζε τις θέσεις του, τις οποίες και έλαβε υπόψη, γιατί αυτό που είχε σημασία ήταν να θέσει τις συγκεκριμένες πληροφορίες που κατέγραψε στο κείμενό του ενώπιον του παραπονουμένου προκειμένου να τις σχολιάσει. Δεδομένου ότι σε κανένα από τα δημοσιεύματα δεν καταγράφονταν τα σχόλια και οι θέσεις του παραπονούμενου η Επιτροπή αποφάσισε ότι υπήρξε παραβίαση της πρόνοιας του Κώδικα περί παροχής του δικαιώματος απάντησης (άρθρο 2) το οποίο προβλέπει ότι τα Μ.Μ.Ε. «παρέχουν στους επηρεαζομένους, στην κατάλληλη περίπτωση και ιδιαιτέρως όταν έχουν υποστεί επίθεση, την ευκαιρία να απαντήσουν…». Σε επανειλημμένες αποφάσεις της επί ανάλογων υποθέσεων, η Επιτροπή υπέδειξε ότι η «κατάλληλη περίπτωση» να παρασχεθεί η δυνατότητα απάντησης από επηρεαζόμενα άτομα είναι πριν από τη δημοσίευση, ώστε η αντίκρουση ή ο σχολιασμός να παρατίθενται ταυτόχρονα με τους ισχυρισμούς που αφορούν στα επηρεαζόμενα άτομα. Η πρακτική αυτή επιβάλλεται και από τη γενική πρόνοια του Κώδικα περί υποχρέωσης των ΜΜΕ και των δημοσιογράφων να επιδεικνύουν σεβασμό στο δικαίωμα του πολίτη «για αντικειμενική, ολοκληρωμένη και έγκυρη πληροφόρηση». Η Επιτροπή σημειώνει ότι ο Μιχάλης Θεοδώρου, σε απάντησή του στο παράπονο, παρέθεσε πειστικά στοιχεία ότι προσπάθησε να επικοινωνήσει με τον παραπονούμενο στις 29 Σεπτεμβρίου, 2017, δηλαδή την προηγούμενη της δημοσίευσης της είδησής του, με κλήση στο κινητό του, το οποίο όμως δεν ανταποκρινόταν. Ο παραπονούμενος απάντησε την επομένη με μήνυμά του αναφέροντας ότι βρισκόταν στην αστυνομία, αλλά δεν επέστεψε την κλήση, ενώ αργότερα, σύμφωνα με τον δημοσιογράφο, τον εξύβρισε μέσω ανάρτησης σε μέσο κοινωνικής δικτύωσης.

Η ΙΣΤΟΣΕΙΔΑ 24h ΠΑΡΕΛΕΙΨΕ ΝΑ ΕΛΕΓΞΕΙ ΤΗΝ ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΚΑΙ ΑΡΝΗΘΗΚΕ ΝΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο (1/17/1/2018) από το εκλογικό επιτελείο του Μιχάλη Μηνά, υποψήφιου για την προεδρία της Δημοκρατίας, για σχόλιο που έκαμε ο δημοσιογράφος Γιάννης Καρεκλάς σε εκπομπή του ΣΙΓΜΑ. Ο Γιάννης Καρεκλάς, μιλώντας στην εκπομπή του Ανδρέα Δημητρόπουλου «Πρωτοσέλιδο» σχετικά με δημοσκόπηση την οποία θα παρουσίαζε την επόμενη μέρα, ανέφερε ότι «υπάρχουν πέντε σοβαροί υποψήφιοι πρόεδροι» στις εκλογές του 2018. Το παράπονο ανέφερε ότι το σχόλιο συνιστούσε παραβίαση του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας επειδή απέδιδε έλλειψη σοβαρότητας από τους τέσσερις εκ των υποψηφίων προέδρων της Δημοκρατίας. Ο παραπονούμενος ζήτησε από την Επιτροπή να «λάβει άμεσα μέτρα για να ανασκευάσει ο κύριος Γ. Καρεκλάς πριν τη διεξαγωγή των εκλογών και παρακαλώ επίσης όπως λάβετε τα ενδεικνυόμενα πειθαρχικά μέτρα». Ανέφερε ακόμα ότι «η δήλωση του θεωρείται απαράδεκτη ύβρις η οποία πιθανόν να επηρεάζει και το εκλογικό αποτέλεσμα στο τομέα της ψήφισης των 4 υπολοίπων υποψηφίων που ο κύριος Καρεκλάς θεωρεί ότι δεν ανήκουν στην ομάδα των 5 σοβαρών υποψηφίων» Η Επιτροπή άκουσε το περιεχόμενο της δήλωσης και διαπίστωσε ότι ο κ. Καρεκλάς δεν καθόρισε ποιους πέντε εννοούσε ως «σοβαρούς» υποψηφίους. Η Επιτροπή, λαμβάνοντας υπόψη το πιθανό συμπέρασμα της κοινής γνώμης ως προς την έννοια της δήλωσης, αποφάσισε, με βάση την πρόνοια του Κώδικα (παρ. 17 των Κανονισμών Λειτουργίας), να γίνει επαφή από τον Πρόεδρό της με τον κ. Καρεκλά προκειμένου να προβεί σε ανασκευή της δήλωσης και μάλιστα πριν από τις εκλογές,. Ως αποτέλεσμα της επαφής, ο κ. Καρεκλάς προέβη σε διευκρίνηση στην εκπομπή «Χωρίς Περιστροφές» στις 18/1/2018 κατά την οποία παρουσίασε την τελευταία δημοσκόπηση του ΣΙΓΜΑ. Ο κ. Καρεκλάς ανέφερε ότι για τους τέσσερις υποψηφίους, πέραν εκείνων που εκπροσωπούν ή υποστηρίζονται από κοινοβουλευτικά κόμματα, για τους οποίους δεν υπάρχουν επαρκή ποσοστά για να αναφερθούν στις δημοσκοπήσεις, αλλά πρόσθεσε πως οι υποψήφιοι αυτοί δεν είναι «πρώτης ή δεύτερης διαλογής ή κατώτερης στάθμης. Η πλήρης δήλωση έχει ως κατωτέρω: «Θέλω εδώ να πω πριν προχωρήσουμε στην επόμενη κάρτα για να μην υπάρχει καμιά παρεξήγηση ή παρερμηνεία. Σίγουρα δεν αναφερόμαστε και στους υπόλοιπους υποψηφίους (πλην των πέντε πρώτων) που είναι συνολικά 9. Αυτό δείχνει ότι δεν υπάρχουν τα ποσοστά και δεν καταγράφονται στην παρούσα δημοσκόπηση. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν σεβόμαστε το δημοκρατικό δικαίωμα των συμπολιτών μας, των υπολοίπων τεσσάρων που είναι υποψήφιοι, ούτε και λέμε ότι είναι πρώτης ή δεύτερης διαλογής ή κατώτερης στάθμης ή ο,τιδήποτε άλλο. Είναι ισάξιοι με τους παρόντες, όμως η τάση που καταγράφεται αυτό δείχνει». Η Επιτροπή έκρινε τη δήλωση ως επαρκή διευκρίνιση, όπως άλλωστε ζήτησε και ο παραπονούμενος και θεώρησε την υπόθεση ως διευθετηθείσα και περατωθείσα. Σε σχέση με το αίτημα του παραπονούμενου για πειθαρχικά μέτρα, η Επιτροπή αναφέρει ότι ο Κώδικας δεν προβλέπει την επιβολή ή λήψη οποιωνδήποτε μέτρων πέραν της έκδοσης απόφασης ή την ανάληψη ενεργειών για διευθέτηση παραπόνων.

ΟΙΚΕΙΟΠΟΙΗΣΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ "ΚΟΠΗ-ΕΠΙΚΟΛΛΗΣΗ"

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο (25/19/9/2017). από την εφημερίδα Cyprus Mail εναντίον της ιστοσελίδας localnetnews.com για οικειοποίηση ειδήσεων από την εφημερίδα και από άλλα έντυπα. Σύμφωνα με το παράπονο, η ιστοσελίδα αντιγράφει ειδήσεις με τη μέθοδο της «αντιγραφής-επικόλλησης», τις οποίες παρουσιάζει ως δικές της, και μάλιστα κάτω από τον υπότιτλο: «Γραμμένο από τον Μάριο Αντωνίου» (Written by Marios Antoniou) ή κάποιο άλλο όνομα. Ειδικότερα, όταν ένας επισκέπτης κάνει κλικ για να ανοίξει μια είδηση, ανοίγει το παράθυρο της ιστοσελίδας locanetnews.com στην οποία δημοσιεύεται η πλήρης είδηση κάτω από το όνομα κάποιου προσώπου που παρουσιάζεται ως ο συντάκτης. Η πηγή της είδησης φαίνεται μόνο όταν κάποιος φθάσει στο τέλος της είδησης και κάνει κλικ στο σύνδεσμο SOURCE LINK, οπότε ο επισκέπτης φθάνει στην πραγματική πηγή της είδησης. Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η πρακτική αυτή διαφέρει από την πρακτική των λεγόμενων “aggregator sites” τα οποία συλλέγουν και παρουσιάζουν ειδήσεις από άλλα έντυπα ή ιστοσελίδες. Στις περιπτώσεις των “aggregator sites”, όταν ο επισκέπτης κάνει κλικ για να ανοίξει την είδηση, συνήθως από στον τίτλο ή σε μια φωτογραφία, οδηγείται αμέσως στην ιστοσελίδα, που είναι η πρωταρχική πηγή της είδησης. Ζητήθηκαν οι απόψεις της ιστοσελίδας μέσω του συνδέσμου επικοινωνίας χωρίς να υπάρξει καμιά ανταπόκριση. Επίσης, παρά τις προσπάθειες τόσο της Επιτροπής όσο και της Διαδικτυακής Οργάνωσης Εκδοτών Κύπρου δεν κατέστη δυνατό να εντοπισθεί ο ιδιοκτήτης της ιστοσελίδας. Η Επιτροπή, με βάση τα ενώπιον της δεδομένα, αποφάσισε ότι η πρακτική που ακολουθεί η ιστοσελίδα συνιστά παραβίαση του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας, κατά παράβασή της πρόνοιας του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, που προβλέπει ότι: «Τα Μ.Μ.Ε. και οι λειτουργοί σέβονται και εφαρμόζουν το εκάστοτε ισχύον Δίκαιο και συμβάσεις που αφορούν στην προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας. Εκεί που επιτρέπεται, η αναδημοσίευση από άλλη πηγή γίνεται με σεβασμό προς το συγγραφέα/δημιουργό ή τον ιδιοκτήτη και αναφέρεται η προέλευση». Στην προκειμένη περίπτωση, το ισχύον Κυπριακό δίκαιο, στηρίζεται, όπως και πολλές άλλες εθνικές νομοθεσίες επί των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, στη Διεθνή Σύμβαση περί Πνευματικής Ιδιοκτησίας του 1968. Το άρθρο 2 της Σύμβασης καθορίζει ότι μεταξύ άλλων προστατεύονται «φιλολογικά, καλλιτεχνικά και επιστημονικά έργα». Στον ορισμό αυτό εμπίπτουν και τα δημοσιογραφικά κείμενα σε έντυπα και ηλεκτρονικά ΜΜΕ, τα οποία παρουσιάζουν γεγονότα ή ιδέες. Η αναπαραγωγή αυτών των πνευματικών δημιουργημάτων, ανεξάρτητα από την ποιότητα, το επίπεδό και την αξία ή σημασία τους, δεν επιτρέπεται χωρίς την άδεια του κατόχου των πνευματικών δικαιωμάτων, ενώ στις περιπτώσεις που όπως αναλύεται κατωτέρω επιτρέπεται, η αναπαραγωγή γίνεται με αναφορά στην πηγή. Σε περιπτώσεις «πνευματικών δημιουργημάτων» όπως ορίζονται πιο πάνω, επιτρέπεται η καλή τη πίστη αναδημοσίευση, πχ η δημοσίευση αποσπασμάτων από άρθρα ιδεών για σκοπούς κριτικής, προβολής των ιδεών που περιλαμβάνονται στο κείμενο, έκφρασης αντίθετων ιδεών ή απόψεων, ως μέρος είδησης, ως επιχείρημα προς υποστήριξη συγκεκριμένων θέσεων, ως παρωδία, κλπ. Τα κριτήρια της καλής πίστης στις περιπτώσεις αυτές καθορίζονται από το σκοπό της χρήσης, κατά πόσο η αναδημοσίευση περιορίζεται στο απολύτως απαραίτητο για τους σκοπούς της χρήσης, από το κατά πόσο με την αναδημοσίευση έχει μεταβληθεί ουσιωδώς το αρχικό άρθρο, κατά πόσο η αναδημοσίευση αποβλέπει στην εξυπηρέτηση του ιδίου σκοπού με το πρωτότυπο, κατά πόσο με την αναδημοσίευση επιδιώκεται εμπορικό κέρδος και κατά πόσο με την αναδημοσίευση μειώνεται η εμπορική αξία της προστατευόμενης πνευματικής ιδιοκτησίας. Η καλή τη πίστη αναδημοσίευση επιτρέπεται από τον Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας («εκεί που επιτρέπεται, η αναδημοσίευση γίνεται...»), αλλά υπό τους όρους που αναγράφονται, δηλαδή με σεβασμό προς το συγγραφέα/δημιουργό, γεγονός που σημαίνει την αναγνώριση της πατρότητας του έργου με αναφορά στην προέλευση. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η προστασία αφορά σε «πρωτότυπα συγγραφικά έργα» και με την έννοια αυτή τα γεγονότα στα οποία αναφέρεται μια είδηση δεν θεωρούνται πρωτότυπα. Τα γεγονότα είναι το δημιούργημα κάποιου ατόμου ή αιτίας και επομένως ένας δημοσιογράφος ή ένα ΜΜΕ δεν μπορεί να τα κατοχυρώσει κάτω από το δικαίωμα της πνευματικής ιδιοκτησίας. Κατά τον ίδιο τρόπο δεν μπορούν να κατοχυρωθούν ευρήματα που αποκαλύπτονται μέσα από δημοσιογραφική έρευνα εφ’ όσον αυτά δεν είναι το δημιούργημα του ερευνητή, (όμως ο τρόπος παρουσίασής τους, π.χ. ένα γραφικό που αποτυπώνει το αποτέλεσμα της έρευνας μπορεί να είναι πρωτότυπο δημιούργημα) ούτε και οι ιδέες, π.χ. απόψεις επί ενός συγκεκριμένου θέματος ή ο τρόπος για την κατασκευή ή δημιουργία ενός αντικειμένου, π.χ. την παρασκευή ενός συγκεκριμένου πιάτου φαγητού. Όμως ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάζονται ιδέες, ή γεγονότα ή προϋπάρχοντα δεδομένα σε ένα δημοσιογραφικό κείμενο, δηλαδή η επιλογή και η σειρά τοποθέτησης των λέξεων σε ένα κείμενο και εν τέλει το ύφος (στυλ), αποτελεί πνευματική δημιουργία και προστατεύεται από το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας. Με βάση τα πιο πάνω, ένα ΜΜΕ μπορεί να δημοσιεύσει ή να μεταδώσει γεγονότα που δημοσίευσε ή μετέδωσε προηγουμένως ένα άλλο ΜΜΕ, είτε ύστερα από δική του επιβεβαίωση των γεγονότων είτε και χωρίς επιβεβαίωση. Πρόκειται για επιτρεπόμενη αναδημοσίευση, η οποία, όμως, δεν μπορεί να γίνει με τη χρήση του ιδίου λεξιλογίου, της ίδιας φρασεολογίας και του ιδίου ύφους. Νοείται ότι το προϊόν μιας δημοσιογραφικής έρευνας επί γεγονότων που δημοσιεύτηκαν δεν θεωρείται αναδημοσίευση αν η είδηση που προέκυψε από μια τέτοια έρευνα υπερακοντίζει ουσιωδώς την αρχική ή είναι μια εντελώς διαφορετική είδηση. Όπως προκύπτει από τα ανωτέρω, τα ΜΜΕ έχουν υποχρέωση να σέβονται το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας των άλλων, ιδιαίτερα οσάκις διατηρούν τη φρασεολογία και το ύφος της αρχικής είδησης και στις περιπτώσεις. Στην προκειμένη περίπτωση δεν πρόκειται για καλή τη πίστη δημοσίευση ως αναλύεται ανωτέρω, δεδομένου ότι οι ειδήσεις που προβάλλει η ιστοσελίδα localnetnews.com παρουσιάζονται αυτούσιες ως ειδήσεις που έγραψαν άτομα που εργάζονται στην ιστοσελίδα, ενώ ο τρόπος που παρουσιάζεται η πηγή είναι συγκαλυμμένος και αποσκοπεί μάλλον σε ένα επί πλέον κλίκ για αύξηση της επισκεψιμότητας της ιστοσελίδας. Λαμβάνοντας υπόψη της πιο πάνω αρχές, η Επιτροπή αποφάσισε ότι η δημοσίευση των ειδήσεων με το συγκαλυμμένο ως προς την πηγή τρόπο που χρησιμοποιεί η ιστοσελίδα συνιστά ιδιοποίηση των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας άλλων. Η Επιτροπή τονίζει ότι οι δημοσιογράφοι και τα ΜΜΕ θα πρέπει να αναφέρουν εμφανώς την πηγή προέλευσης της είδησης. Από την άλλη, η αναφορά της πηγής προέλευσης αποτελεί σε κάποιο βαθμό ασπίδα προστασίας, έχοντας όμως πάντα υπόψη ότι η επίκληση της αναδημοσίευσης δεν αποτελεί υπεράσπιση για οποιαδήποτε παραβίαση είτε δεοντολογικών είτε νομικών κανόνων.