Παράλειψη δημοσίευσης επιστολής των ΕΔΗ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας επιλήφθηκε παραπόνου το οποίο υποβλήθηκε από τους Ενωμένους Δημοκράτες και αφορούσε σε παράλειψη της «Χαραυγής»να δημοσιεύσει επιστολή που αναφερόταν σε δημοσίευμα της εφημερίδας. Η επιστολή των ΕΔΗ αφορούσε σε δημοσίευμα της «Χαραυγής» που ανέφερε ότι ο ΔΗΣΥ και οι ΕΔΗ είχαν εκδώσει ανακοίνωση σχετικά με το θέμα του διορισμού κοινοτάρχη Κορμακίτη. Οι ΕΔΗ ανέφεραν στην επιστολή τους ότι δεν είχαν εκδώσει τέτοια ανακοίνωση. Η «Χαραυγή», σε διάβημα του Γραμματέα, βεβαίωσε ότι δεν είχε υπόψη την επιστολή των ΕΔΗ. Ο Γραμματέας διαβίβασε το κείμενο της επιστολής, η οποία και δημοσιεύθηκε από την εφημερίδα. Η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν υπήρξε εσκεμμένη παραβίαση του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας και ως εκ τούτου το θέμα είναι κλειστό.

Παράλειψη μετάδοσης ανακοίνωσης των ΕΔΗ από το ΡΙΚ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο των ΕΔΗ εναντίον του ΡΙΚ για μη μετάδοση ανακοίνωσής του κόμματος. Οι Ενωμένοι Δημοκράτες υπέβαλαν παράπονο ότι το ΡΙΚ παρέλειψε να μεταδώσει ανακοίνωση που εξέδωσαν στις 14/4/2005 σχετικά με καταγγελίες και έκθεση της Γενικού Ελεγκτού για παράτυπη ανάθεση από τον Υπουργό Εμπορίου έργου προβολής της Κύπρου σε διαφημιστική εταιρεία στους Ολυμπιακούς της Αθήνας, ενώ είχε μεταδώσει ανάλογη ανακοίνωση άλλου κόμματος. Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας αποφάσισε ότι η παράλειψη μετάδοσης της ανακοίνωσης των ΕΔΗ συνιστά παραβίαση προνοιών του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας. Οι Ενωμένοι Δημοκράτες ανέφεραν στο παράπονό τους ότι «πέραν της είδησης για την Εκθεση της Γενικής Ελεγκτού, είδηση είναι και ότι ένα κοινοβουλευτικό κόμμα θέτει θέμα τάξης για κάποιο Υπουργό και την Κυβέρνηση». Ανέφεραν επίσης ότι: «Ο χειρισμός από μέρους του ΡΙΚ έρχεται σε αντίθεσή με την ίδια την αποστολή για αντικειμενική ενημέρωση των πολιτών, καθώς και με την αρχή της ίσης μεταχείρισης των κομμάτων. Για το τελευταίο, σημειώστε ότι ανακοίνωση άλλου κόμματος για το ίδιο θέμα μεταδόθηκε από το ραδιόφωνο του ΡΙΚ το απόγευμα της ίδιας ημέρας». Οι ΕΔΗ υπέβαλαν ανάλογο γραπτό παράπονο και προς το ΡΙΚ. Το ΡΙΚ, δια του Γενικού Διευθυντού του Ιδρύματος παρέθεσε ως απάντησή του στην παράκληση της Επιτροπής να δώσει σχόλια και απόψεις επί του παραπόνου, απαντητική επιστολή του Προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου κ. Ανδρέα Αλωνεύτη προς τους Ενωμένους Δημοκράτες επί του θέματος. Στην απαντητική επιστολή του κ. Αλωνεύτη αναφέρεται ότι «είναι ανθρωπίνως αδύνατο να μεταδίδονται καθημερινά οι δεκάδες ανακοινώσεις επί παντός θέματος των εννέα κομμάτων που εκπροσωπούνται στη Βουλή και επίσης εκείνες των πολιτικών κινήσεων και πολλών άλλων πολιτικών και κοινωνικών φορέων». Επίσης αναφέρεται ότι «υπήρξε υπερβολική προβολή των ΕΔΗ, αν λάβουμε υπόψη το γεγονός και την απήχηση του κόμματός σας στο λαό» και ότι: «..η αρχή της απόλυτης και ίσης μεταχείρισης δεν μπορεί να ισχύει. Δεν πρέπει επίσης να παραγνωρίζετε ότι ισχύει η εξίσου θεμελιώδης δικαιϊκή αρχή ότι η ίση μεταχείριση ισχύει εφόσον πρόκειται για όμοιες καταστάσεις. Και οι ΕΔΗ δεν είναι το ίδιο με το ΑΚΕΛ, το ΔΗ.ΣΥ, το ΔΗ.ΚΟ ή την ΕΔΕΚ». Οι ΕΔΗ απάντησαν στον κ. Αλωνεύτη ότι «η κάλυψη αυτής της είδησης δεν μπορεί να σχετίζεται με τα ποσοστά κάλυψης των κομμάτων» και απέρριψαν τη θέση ότι υπήρξε υπερβολική προβολή των ΕΔΗ. Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, αφού εξέτασε επισταμένα τα κείμενα του παραπόνου και της αλληλογραφίας ΕΔΗ και ΡΙΚ κατέληξε στην απόφαση ότι η παράλειψη του ΡΙΚ να μεταδώσει την ανακοίνωση του ΕΔΗ συνιστά παραβίαση της πρόνοιας του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας για το δικαίωμα του πολίτη για αντικειμενική, ολοκληρωμένη και έγκυρη πληροφόρηση. Περαιτέρω, η Επιτροπή, αν και αναγνωρίζει το δικαίωμα των ΜΜΕ για επιλογή των ειδήσεών τους, αφού εξέτασε όλα τα στοιχεία της απόθεσης και έλαβε υπόψη όλα τα δεδομένα, ιδιαίτερα το γεγονός ότι μεταδόθηκε ανάλογη ανακοίνωση άλλου κόμματος, αποφάσισε ότι στην προκειμένη περίπτωση η αρχή της ίσης μεταχείρισης, ιδιαίτερα όσον αφορά στα κόμματα, που διέπεται επίσης από νομοθετικές πρόνοιες όσον αφορά τα ηλεκτρονικά μέσα, δεν μπορεί να ανάγεται σε ποσοστά εκλογικής δύναμης και ως εκ τούτου θεωρεί ότι η παράλειψη μετάδοσης του περιεχομένου της ανακοίνωσης των ΕΔΗ συνιστά παραβίαση της πρόνοιας της ίσης μεταχείρισης και αποφυγής δυσμενών διακρίσεων. Επί του προκειμένου η Επιτροπή σημειώνει την καθημερινή πρακτική του ΡΙΚ να μεταδίδει τις ανακοινώσεις ή δηλώσεις των κομμάτων ανεξαρτήτως της πληθώρας τους.

Δημοσίευμα για τον πρόεδρο του ΔΗΣΥ Νίκο Αναστασιάδη

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο του Προέδρου του ΔΗΣΥ κ. Νίκου Αναστασιάδη, ότι έγγραφο που δημοσίευσε η εφημερίδα «Κυπριακό Ποντίκι» στην έκδοσή της 8ης Απριλίου, 2005, ήταν χαλκευμένο, καθώς και παρεμφερή θέματα που προκύπτουν από τη δημοσίευση του εγγράφου. Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι υπάρχει αντικειμενική αδυναμία να διακριβωθεί αν το έγγραφο είναι χαλκευμένο ή όχι, αλλά αποφάσισε ότι υπήρξε παραβίαση από μέρους της εφημερίδας της πρόνοιας του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας ως προς τη μη δημοσίευση ανακριβών και παραπλανητικών πληροφοριών, σε σχετικό σχόλιο της εφημερίδας. Διαπίστωσε επίσης ότι υπήρξε παραβίαση της πρόνοιας του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας για την ακρίβεια των πληροφοριών και για αντικειμενική, ολοκληρωμένη και έγκυρη ενημέρωση, από την παράλειψη δημοσίευσης διορθωτικής ανακοίνωσης της Ενωσης Συντακτών. Το έγγραφο, («έγγραφο Πανταγιά») φέρεται να έχει προέλευση την εταιρεία Στρατηγικής και Επικοινωνίας POLITY και δημοσιεύθηκε υπό τον τίτλο «Ιδού το σχέδιο (πολιτικής) εξόντωσης του Τάσσου από τον Νίκο Αναστασιάδη». Μετά τη δημοσίευση του εγγράφου, ο κ. Αναστασιάδης, με ανακοίνωσή του ζήτησε από την Επιτροπή να εξετάσει το θέμα και υποστήριξε κατηγορηματικά ότι το έγγραφο ήταν χαλκευμένο και ότι δεν είχε ποτέ στην κατοχή του τέτοιο έγγραφο. Ο αρχισυντάκτης της εφημερίδας, σε επιστολή του προς την Επιτροπή ανέφερε ότι «η πηγή από την οποία Το Ποντίκι κατάφερε να εξασφαλίσει το έγγραφο Πανταγιά είναι πέραν πάσης αμφιβολίας έγκυρη» και το έγγραφο γνήσιο. Επίσης ανέφερε ότι δεν είχε πρόθεση να αποκαλύψει την πηγή των πληροφοριών της εφημερίδας. Στην απαντητική επιστολή αναφέρονται τα ακόλουθα επιχειρήματα υπέρ της γνησιότητας του εγγράφου: «1. Το έγγραφο Πανταγιά, όπως δημοσιεύθηκε στο Ποντίκι, αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου πακέτου συμβουλών της εταιρίας Στρατηγικής και Επικοινωνίας POLITY προς τον πρόεδρο του ΔΗΣΥ. Η εταιρία έχει συνεργασία με τον ΔΗΣΥ και για αυτό έγινε παραδοχή από το κόμμα. Αποδεδειγμένα ο πρόεδρος του ΔΗΣΥ εφάρμοσε βήμα με βήμα τις εισηγήσεις που περιέχονται στο έγγραφο, στοιχείο που ενισχύει τη θέση ότι το έγγραφο είναι γνήσιο. 2. Οι αντιδράσεις στελεχών του ΔΗΣΥ, μετά την αποκάλυψη ήταν ποικίλες και αλληλοσυγκρουόμενες, γεγονός που αποδίδεται στην σύγχυση που προκλήθηκε. 3. ...Το περιεχόμενο του εγγράφου προέρχεται πασιφανέστατα από ειδικούς". Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι αδυνατεί να εξακριβώσει πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας αν το έγγραφο είναι χαλκευμένο ή όχι και σημειώνει τα επιχειρήματα της εφημερίδας υπέρ της γνησιότητας του εγγράφου, τη θέση του κ. Αναστασιάδη ότι το έγγραφο είναι χαλκευμένο και ότι ουδέποτε είχε τέτοιο έγγραφο στην κατοχή του, καθώς και τη διάψευση της εταιρείας POLITY ότι ετοίμασε ή απέστειλε ποτέ τέτοιο έγγραφο στο ΔΗΣΥ. Κατά την εξέταση της υπόθεσης, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η εφημερίδα δεν δημοσίευσε καμιά δήλωση ή σχόλιο του ΔΗΣΥ στην έκδοση στην οποία δημοσίευσε το επίμαχο έγγραφο. Στην επόμενη έκδοσή της, η εφημερίδα δημοσίευσε κατά το μεγαλύτερο μέρος της δήλωση του κ. Αναστασιάδη που ανέφερε ότι «πρόκειται περί φαιδρού σημειώματος, που προέρχεται από εξ ίσου φαιδρούς συντάκτες» και ότι δεν το έχει ή είχε ποτέ στην κατοχή του. Η εφημερίδα δημοσίευσε επίσης σύντομα αποσπάσματα από διάφορες ανακοινώσεις ή δηλώσεις του κ. Αναστασιάδη, τις οποίες και σχολίασε. Δημοσίευσε επίσης ανακοίνωση της εταιρείας POLITY, στην οποία αναφέρεται ότι υπήρχε συνεργασία με το ΔΗΣΥ, αλλά ότι «το φερόμενο ως σημείωμα της εταιρείας μας δεν προέρχεται από εμάς. Και ουδέποτε απεστάλη στο ΔΗΣΥ». Επίσης ανέφερε ότι η μόνη σχέση της εταιρείας με το σημείωμα ήταν το λογότυπό της «η χρήση του οποίου συνιστά προϊόν υποκλοπής». Η εφημερίδα σχολίασε την ανακοίνωση, ως ακολούθως: «Μετά από μια σχεδόν εβδομάδα από τις αποκαλύψεις μας, η εταιρεία Polity εδέησε να απαντήσει. Το κείμενό της το βλέπετε. Ουσιαστικά μας δικαιώνει». Δεδομένου ότι η εφημερίδα θεωρεί το έγγραφο γνήσιο και ως προερχόμενο από την εταιρείας POLITY και ότι η ουσία της ανακοίνωσης της εταιρείας είναι ότι το έγγραφο δεν προέρχεται από την ίδια και ουδέποτε απεστάλη από την εταιρεία στο ΔΗΣΥ, η Επιτροπή θεωρεί ότι η φράση «ουσιαστικά μας δικαιώνει» συνιστά δημοσίευση ανακριβούς και παραπλανητικής πληροφορίας. Περαιτέρω, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η εφημερίδα δημοσίευσε υπό τον τίτλο «Ξεκάθαρη αποδοκιμασία ΕΣΚ για την δήλωση Αναστασιάδη!» μία από δύο ανακοινώσεις της Ενωσης Συντακτών Κύπρου, με την οποία καταδίκαζε τις φράσεις «κοινοί συκοφάντες» και «φαιδροί συντάκτες» που χρησιμοποιήθηκαν σε ανακοίνωση του κ. Αναστασιάδη και ζητούσε από την Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας να εξετάσει το θέμα των υβριστικών φράσεων για δημοσιογράφους. Η εφημερίδα παρέλειψε να δημοσιεύσει δεύτερη ανακοίνωση της ΕΣΚ με την οποία εξέφραζε απολογία προς τον κ. Αναστασιάδη για την παρανόηση ως προς τα πρόσωπα στα οποία αφορούσαν οι φράσεις, δηλαδή στους συντάκτες του εγγράφου και όχι στους συντάκτες της εφημερίδας. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η παράλειψη συνιστά παραβίαση των προνοιών του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας για την ακρίβεια των πληροφοριών και για αντικειμενική, ολοκληρωμένη και έγκυρη ενημέρωση. Εν όψει των ανωτέρω, η Επιτροπή δεν ασχολήθηκε με καταγγελία της εφημερίδας ότι με τις φράσεις «κοινοί συκοφάντες» και «φαιδροί συντάκτες» που χρησιμοποίησε ο κ. Αναστασιάδης συνιστούσαν «κατάφωρη προσπάθεια φίμωσης της ελευθερίας του τύπου και άσκηση εκβιασμού κατά δημοσιογράφων», γιατί από το κείμενο στο οποίο περιέχονται οι φράσεις προκύπτει ότι αναφέρονται στους φερόμενους συντάκτες του εγγράφου και όχι στους συντάκτες της εφημερίδας.

Κυκλοφορία περιοδικού με παραπλανητική ένδειξη

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο του «Φιλελευθέρου» για φερόμενη παραπλανητική ένδειξη στο εξώφυλλο του Ελληνικού Περιοδικού «Ωροσκόπιο» με τη σήμανση «ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΜΟΝΟ 1, 50£». Στο παράπονο αναφέρεται ότι η μόνη κυπριακή ύλη που περιέχεται στο περιοδικό είναι έξι σελίδες διαφημίσεων για αστρολογικές προβλέψεις. Ο «Φιλελεύθερος» πληροφόρησε την Επιτροπή, ότι με επιφύλαξη των δικαιωμάτων του αποσύρει το παράπονο, γιατί το περιοδικό έχει στο μεταξύ αφαιρέσει την ανωτέρω αναφερόμενη ένδειξη. Κατόπιν τούτου Επιτροπή αποφάσισε ότι δεν υπάρχει αντικείμενο εξέτασης και η υπόθεση θεωρείται περατωθείσα.

Δημοσίευση προσωπικών στοιχείων αιτητών πολιτικού ασύλου

Ο Διευθυντής Υπηρεσίας Πολιτικού Ασύλου ενημέρωσε την Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας και άλλους οργανισμούς για την πρακτική αιτητών ασύλου να δημοσιεύουν οικειοθελώς σε έντυπα τα προσωπικά τους στοιχεία, με σκοπό να τα χρησιμοποιήσουν ως στοιχεία που συνηγορούν υπέρ της έγκρισης της αίτησής του για παροχή ασύλου. Δεν υπεβλήθη συγκεκριμένο παράπονο και η Επιτροπή έλαβε απλώς γνώση του περιεχομένου της επιστολής. ΣΗΜ: Στη συνέχεια υποβλήθηκε συγκεκριμένο παράπονο

Μετάδοση για εμπλοκή δύο κυπριακής καταγωγής επισήμων των Ηνωμένων Εθνών σε πιθανό σκάνδαλο

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε, σε σχέση με πιθανή παραβίαση του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, υπόθεση σχετικά με είδηση της τηλεόρασης του ΡΙΚ που αναφερόταν σε δύο λειτουργούς των Ηνωμένων Εθνών, τους κ. Μπενόν Σεβάν και Ιωσήφ Στεφανίδη, ενέργειες των οποίων βρίσκονται υπό διερεύνηση από Επιτροπή την οποία διόρισε ο Διεθνής Οργανισμός. Η Επιτροπή αποφάσισε ότι με τον τρόπο με τον οποίο διατυπώθηκε η είδηση παραβιάστηκαν οι πρόνοιες του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, ως προς το τεκμήριο της αθωότητας, την ακρίβεια των πληροφοριών και το διασυρμό και διαπόμπευση ατόμων. Η Επιτροπή σημείωσε ότι υπήρξε παράλειψη εκ μέρους του ΡΙΚ να ανταποκριθεί σε παράκληση και υπομνήσεις να παραθέσει τις απόψεις του και να προμηθεύσει μαγνητοσκόπηση της είδησης, μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα, ως είχε υποχρέωση με βάση των Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας. Η υπό εξέταση είδηση μεταδόθηκε από την τηλεόραση του ΡΙΚ στις 4 Φεβρουαρίου, 2005 και στηρίχθηκε σε πληροφορίες σχετικά με προκαταρκτική έκθεση του πρώην Προέδρου της Αμερικανικής Ομοσπονδιακής Τράπεζας Πολ Βόλκερ σε σχέση με τις δραστηριότητες του κ. Μπενόν Σεβάν, που ήταν υπεύθυνος του Προγράμματος για το Ιράκ Πετρέλαιο για Τρόφιμα. Η έκθεση ανέφερε ότι ο κ. Σεβάν συνηγόρησε υπέρ της ανάθεσης συμβολαίων για εξαγωγή πετρελαίου από το Ιράκ σε μικρή εταιρεία, στην οποία είχαν συμφέροντα συγγενείς του πρώην Γ.Γ. του ΟΗΕ Μπούτρος Μπούτρος Γκάλι. Υπό διερεύνηση βρίσκεται το ενδεχόμενο ο κ. Σεβάν να δωροδοκήθηκε, σε σχέση με το γεγονός ότι στο λογαριασμό του βρέθηκαν 160 χιλιάδες δολάρια. Ο ίδιος εξήγησε ότι είχε κληρονομήσει μία θεία του στην Κύπρο και τα χρήματα στάληκαν στις Ηνωμένες Πολιτείες. Εναντίον του δεν διατυπώθηκαν οποιεσδήποτε κατηγορίες και η υπό αναφορά έρευνα δεν έχει περατωθεί και η έκθεσή της δεν έχει ετοιμασθεί. Σύμφωνα με την ίδια έκθεση, εναντίον του κ. Ιωσήφ Στεφανίδη, ανώτερου λειτουργού στη Γραμματεία του Συμβουλίου Ασφαλείας εξετάζεται κατά πόσο αποκόμισε οικονομικά οφέλη από την ανάθεση ελεγκτικού έργου στη Βρετανική εταιρεία Lloyds Register Inspection Ltd. Εναντίον του κ. Στεφανίδη δεν διατυπώθηκε οποιαδήποτε κατηγορία. Ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών δήλωσε για το Πρόγραμμα για Τρόφιμα, που άρχισε το 1996 και τερματίστηκε το 2003: «Δεν βρήκαμε συστηματική κακοδιαχείριση χρημάτων που σχετίζονταν με την διαχείριση του Προγράμματος Πετρέλαιο για Τρόφιμα. Κατ’ ακρίβεια, υπήρχε προσεκτικός προύπολογισμός». Στην είδηση που μεταδόθηκε από την τηλεόραση του ΡΙΚ αναφέρθηκε ότι «δύο κυπριακής καταγωγής υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι των Ηνωμένων Εθνών είναι οι πρωταγωνιστές νέου σκανδάλου διαφθοράς που ταλανίζει τον οργανισμό». Δεδομένου ότι δεν υφίσταται καμία καταδικαστική απόφαση ή έστω οριστική έκθεση που να αναφέρεται σε εμπλοκή των δύο στις υπό διερεύνηση ενέργειες, η κατηγορηματική αυτή φράση για «πρωταγωνιστές νέου σκανδάλου διαφθοράς» καταφανώς συνιστά παραβίαση του τεκμηρίου της αθωότητας. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η φράση αυτή παραβιάζει επίσης την πρόνοια του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας για την ακρίβεια των πληροφοριών. Επί πλέον, με τη φράση αυτή δυνατό να διασύρεται η τιμή και η υπόληψη των προσώπων που κατονομάζονται.

Δημοσίευμα για την ΕΔΔ και υποχρέωση συνεργασίας των ΜΜΕ

Η εφημερίδα σημερινή δημοσίευσε στις 22 Φεβρουαρίου, 2005, δύο αποφάσεις της Επιτροπής Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας,, υπό τον τίτλο «Με τα ΜΜΕ τα έχει η Επιτροπή Δεοντολογίας». Η Επιτροπή, αφού μελέτησε το δημοσίευμα, αποφάσισε και απέστειλε προς τη Διεύθυνση της εφημερίδας και το συντάκτη της είδησης, την πιο κάτω επιστολή: " Κύριοι, Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας σημείωσε είδηση που δημοσίευσε η «Σημερινή» στις 22 Φεβρουαρίου, 2005υπό τον τίτλο «Με τα ΜΜΕ τα έχει η Επιτροπή Δεοντολογίας». Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι ο τίτλος δεν δικαιολογείται από το παρεχόμενο της είδησης. Εν πάση περιπτώσει, η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας δεν τα έχει με τα ΜΜΕ, αλλά απλώς εκτελεί την αποστολή της με βάση την Ιδρυτική Πράξη, (την οποία υπέγραψαν στις 21 Μαίου, 1997, η Ενωση Συντακτών Κύπρου, ο Σύνδεσμος Εκδοτών Κύπρου και οι ιδιοκτήτες Ηλεκτρονικών Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης και επικύρωσε το ΡΙΚ), τον Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας και τους κανονισμούς λειτουργίας της. Σκοπός της είναι η στενή συνεργασία με τα ΜΜΕ και τους λειτουργούς τους προς εφαρμογή των κανόνων αυτορύθμισης, όπως προβλέπεται στην Ιδρυτική Πράξη και τον Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας".

Αρνηση δικαιώματος απάντησης

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας επιλήφθηκε παραπόνου το οποίο υποβλήθηκε από τους Επιθεωρητές Μέσης Εκπαίδευσης εναντίον «Πολίτη» για μη δημοσίευση επιστολής σε απάντηση δημοσιεύματος της εφημερίδας, στις 8 Φεβρουαρίου, 2005. Υστερα από ενέργειες του Γραμματέα προς την εφημερίδα, η επιστολή δημοσιεύθηκε στις 20 Φεβρουαρίου, 2005. Οι παραπονούμενοι ενημερώθηκαν και ευχαρίστησαν την ΕΔΔ τηλεφωνικώς.

Ανακριβή δημοσιεύματα για το βουλευτή Χρίστο Πουργουρίδη

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο του βουλευτή κ. Χρίστου Πουργουρίδη εναντίον του δημοσιογράφου Τάκη Κουνναφή και του Φιλελεύθερου για ανακριβή δημοσιεύματα και άρνηση του δικαιώματος απάντησης. Το παράπονο έγινε δεκτό ως προς την πρόνοια για μη δημοσίευση ανακριβών και παραπλανητικών πληροφοριών. Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι ο ισχυρισμός που δημοσιεύθηκε στη στήλη του κ. Κουνναφή στης έκδοση της 5ης Δεκεμβρίου, 2004, του «Φιλελευθέρου» για καταδίκη του κ. Πουργουρίδη για «πατατο-φθαρτικές υποθέσεις» συνιστά παραβίαση της πρόνοιας του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας να μη δημοσιεύονται «ανακριβείς, παραπλανητικές, φανταστικές η διαστρεβλωτικές της αλήθειας ειδήσεις, πληροφορίες ή σχόλια». Η Επιτροπή κατέληξε στη διαπίστωση αυτή λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι υπήρξαν δύο μηνύσεις στην Ελλάδα εναντίον του κ. Πουργουρίδη για «πατατο-φθαρτικές υποθέσεις» που αποσύρθηκαν με διευθέτηση της διαφοράς, αλλά όχι καταδίκη, καθώς και το γεγονός ότι υπήρξε μία πρωτόδικη καταδικαστική απόφαση ελληνικού δικαστηρίου για μη υποβολή φορολογικών δηλώσεων, που λήφθηκε ερήμην του κ. Πουργουρίδη, αλλά ακυρώθηκε κατ’ έφεση και κατά συνέπεια δεν υφίσταται καταδίκη. Η επιτροπή έκρινε ότι το δικαίωμα της απάντησης ικανοποιήθηκε με τη δημοσίευση αποσπάσματος της επιστολής του κ. Πουργουρίδη που αναφερόταν στην ουσία του ισχυρισμού, σε δύο δημοσιεύματα, στις 12 και 19 Δεκεμβρίου, 2004. Ωστόσο, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι ο ισχυρισμός ότι «αντιγράφουμε κατά λέξη την επιστολή-διαμαρτυρία του κ. Πουργουρίδη», δεν ευσταθούσε.

Μεταδόσεις για σεξουαλική παρενόχληση ανήλικου από τον πατέρα του

Η Επιτροπή αποφάσισε αυτεπάγγελτη εξέταση της περίπτωσης μεταδόσεων από ηλεκτρονικά ΜΜΕ, στις 8.2.2005, περί σεξουαλικής παρενόχλησης ανήλικου από τον πατέρα του. Η Επιτροπή αφού είδε τα μαγνητοσκοπημένα ρεπορτάζ διαπίστωσε ότι δυνατό να υπάρχει παραβίαση των προνοιών του ΚΔΔ ως προς το σεβασμό του τεκμηρίου αθωότητας, την ακρίβεια των πληροφοριών και τις πρόνοιες που αφορούν σε σεξουαλικά εγκλήματα (αναφορά στη σχέση του φερόμενου ως δράστη με το θύμα). Η Επιτροπή αποφάσισε να μην προχωρήσει σε εξέταση του θέματος, αλλά να το θέσει στη σύσκεψη ( έγινε στις 15 Μαρτίου, 2005) με τους διευθυντές ή αρχισυντάκτες των ηλεκτρονικών ΜΜΕ, με σκοπό τον προβληματισμό και την ευαισθητοποίηση των λειτουργών των ΜΜΕ.

Αποκάλυψη ταυτότητας θυμάτων σεξουαλικού εγκλήματος

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας επιλήφθηκε δημοσιεύματος της «Σημερινής» ημερομηνίας 1ης Μαρτίου, 2005, για αθώωση κατηγορημένου από δικαστήριο για βιασμό και παρά φύση ασέλγεια επί δύο ανήλικων ανεψιών του, λόγω μη παρουσίας των παραπονουμένων και μη ύπαρξης επιβεβαιωτικής μαρτυρίας, καθώς και επιθυμίας του πατέρα τους να τερματισθεί η υπόθεση «για να μην προκύψουν πολλά και αξεπέραστα οικογενειακά προβλήματα». Στο δημοσίευμα αποκαλυπτόνταν το όνομα του κατηγορουμένου και η σχέση του με τα θύματα των φερόμενων πράξεών του. Παρά το γεγονός ότι κρίθηκε πως το δημοσίευμα αποκάλυπτει την ταυτότητα των φερομένων ως θυμάτων βιασμού, λήφθηκε υπόψη το γεγονός ότι το δημοσίευμα στηρίχθηκε σε ανοικτή διαδικασία ενώπιον δικαστηρίου και δεν εκδόθηκε απόφαση. Το δημοσίευμα τέθηκε σε σύσκεψη με τους διευθυντές ή αρχισυντάκτες ΜΜΕ στις 15 Μαρτίου, 2005, με σκοπό τον προβληματισμό και την ευαισθητοποίηση των λειτουργών των ΜΜΕ .

Επίθεση εναντίον δημοσιογράφων του ΡΙΚ στη Βουλή

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, στο πλαίσιο της αποστολής της, που διαλαμβάνει την προστασία της ελευθερίας του Τύπου, εξέτασε παράπονο για κατηγορίες που διατύπωσαν ονομαστικά εναντίον δημοσιογράφων του Ραδιοφωνικού Ιδρύματος Κύπρου βουλευτές στη διάρκεια συζήτησης που αφορούσε στο ΡΙΚ. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η άσκηση κριτικής για το έργο των δημοσιογράφων είναι εποικοδομητική και ευπρόσδεκτη, αλλά διαπίστωσε ότι στην προκειμένη περίπτωση, πέραν της κριτικής, οι βουλευτές προέβησαν σε προσωπικές επιθέσεις εναντίον συγκεκριμένων δημοσιογράφων. Η Επιτροπή θεωρεί ότι επιθέσεις του είδους αυτού είναι απαράδεκτες γιατί τείνουν στον εκφοβισμό των λειτουργών των ΜΜΕ και πλήττουν την ελευθερία του Τύπου.

Δημοσιεύματα για νεαρό που προκάλεσε διπλο θανατηφόρο δυστύχημα

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας μελέτησε το θέμα του χειρισμού από τα ΜΜΕ της περίπτωσης νεαρού ο οποίος προκάλεσε με τη μοτοσικλέτα του διπλό θανατηφόρο δυστύχημα στη Λακατάμεια, με θύματα δύο αδέλφια. Η Επιτροπή σημειώνει ότι στις πλείστες περιπτώσεις το τεκμήριο της αθωότητας του νεαρού παραβιάστηκε κατάφωρα, κατά παράβαση του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας. Σημειώνεται ότι τα ΜΜΕ ενημέρωσης έσπευσαν να προκαταλάβουν τη φύση της ενοχής του και την ποινή που θα έπρεπε να του επιβληθεί. Η Επιτροπή σημειώνει ότι ακόμη και σε περιπτώσεις κατά τις οποίες επίσημοι προβαίνουν σε δηλώσεις, τα ΜΜΕ οφείλουν να είναι ιδιαίτερα προσεκτικά κατά τη δημοσίευση τους, ώστε να μην αναπαράγουν παραβιάσεις του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, τον οποίο είναι δεσμευμένα να τηρούν. Η Επιτροπή αποδοκίμασε επίσης το γεγονός ότι ΜΜΕ δημοσίευσαν φωτογραφίες ή μετέδωσαν εικόνες που παρουσιάζουν το νεαρό σε στιγμές ψυχικού κλονισμού. Επί του προκειμένου, η Επιτροπή επισημαίνει την πρόνοια του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, ότι «σε περίπτωση πένθους, θλίψης ή ψυχικού κλονισμού επιβάλλεται στο μέγιστο δυνατό βαθμό προσέγγιση που να την χαρακτηρίζει διακριτικότητα και συμπάθεια και αποφυγή οποιασδήποτε πράξης δυνατό να οξύνει τον ανθρώπινο πόνο».

Δημοσιεύματα για νεαρούς που ενεπλάκησαν σε θανατηφόρο δυστύχημα στην περιοχή Παραλιμνίου.

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας μελέτησε αυτεπάγγελτα το θέμα του χειρισμού από τα ΜΜΕ της περίπτωσης νεαρών οδηγών που συμμετείχαν σε αγώνες ταχύτητας με αυτοκίνητα στην περιοχή Παραλιμνίου, που απέληξαν στο θάνατο άλλου νεαρού. Η Επιτροπή προέβη στη πιο κάτω διαπιστώσεις:

1. Τα ΜΜΕ ενημέρωσης δημοσίευσαν ή μετέδωσαν τα ονόματα συλληφθέντων νεαρών και χειρίστηκαν το θέμα κατά τρόπο που παραβιάζει το τεκμήριο της αθωότητας υπόπτων.
2. Κατά το χειρισμό του θέματος, τα ΜΜΕ αναφέρθηκαν κατά τρόπο συλλογικό στη φερόμενη εμπλοκή όλων των νεαρών στην υπόθεση, ενώ ένας από τους συλληφθέντες απολύθηκε την επομένη της σύλληψής του, επειδή δεν προέκυψαν στοιχεία εναντίον του, χωρίς τα πλείστα ΜΜΕ να δημοσιεύσουν ή να μεταδώσουν το γεγονός και χωρίς αναφορά στο όνομα του απολυθέντος.
3. Δημοσιεύθηκε ή μεταδόθηκε και πάλι κατά τρόπο γενικό ότι τα οχήματα των νεαρών είχαν υποστεί μηχανικές τροποποιήσεις ώστε να αναπτύσσουν ταχύτητα μεγαλύτερη εκείνης των προδιαγραφών κατασκευής τους, προτού καν γίνει οποιοσδήποτε μηχανικός έλεγχος στα οχήματά τους, με αποτέλεσμα να δημοσιευθούν ή μεταδοθούν ανακριβείς πληροφορίες και να δημιουργηθούν παραπλανητικές εντυπώσεις.
4. Ο τρόπος χειρισμού του όλου θέματος από τα ΜΜΕ συνιστά παραβίαση της πρόνοιας του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας για σεβασμό του τεκμηρίου της αθωότητας, του δικαιώματος για δίκαιη δίκη, καθώς και παραβίαση της πρόνοιας για μη δημοσίευση ή μετάδοση ανακριβών πληροφοριών.
   
   Η Επιτροπή, για άλλη μια φορά καλεί τα ΜΜΕ και τους λειτουργούς τους, όταν βρίσκονται ενώπιον υποθέσεων των οποίων η φύση είναι τέτοια ώστε να προκαλεί το ενδιαφέρον ή να εξάπτει τη φαντασία του κοινού, να μεριμνούν, παράλληλα προς την ακριβή πληροφόρηση του κοινού και για το σεβασμό των δικαιωμάτων των εμπλεκομένων ατόμων και να ανταποκρίνονται στην υποχρέωσή που έχουν αναλάβει για σεβασμό προς τις πρόνοιες του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας.

Υβριστικά δημοσιεύματα για το Γ.Γ. των ΕΔΗ Κώστα Θεμιστοκλέους

Το παράπονο αφορούσε σε δημοσιεύματα που περιείχαν «αφορισμούς και ύβρεις σε βάρος του Γ.Γ. των Ενωμένων Δημοκρατών κ. Κώστα Θεμιστοκλέους», με αφορμή εισήγησή του για τον τρόπο αναφοράς στο κατοχικό καθεστώς. Η Επιτροπή αποφάσισε να εκδώσει την ακόλουθη ανακοίνωση προς τα ΜΜΕ: Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, με αφορμή πρόσφατες περιπτώσεις, ασχολήθηκε με το θέμα των φραστικών υβριστικών επιθέσεων εναντίον προσώπων, λόγω των απόψεών τους επί πολιτικών ή άλλων θεμάτων. Η Επιτροπή επισημαίνει σχετικά την πρόνοια του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας ότι το ήθος, η αξιοπρέπεια, η εντιμότητα, η διαγωγή, η συμπεριφορά και το επαγγελματικό επίπεδο των λειτουργών των ΜΜΕ θα πρέπει να είναι της υψηλότερης δυνατής στάθμης, καθώς και την πρόνοια για αποφυγή δυσμενών διακρίσεων με βάση τις πολιτικές ή άλλες πεποιθήσεις. Εχοντας υπόψη τα πιο πάνω, η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας επισημαίνει ότι αποτελεί αναφαίρετο δικαίωμα η διατύπωση διαφωνίας και η άσκηση κριτικής για πολιτικές ή άλλες θέσεις, αλλά τονίζει με έμφαση ότι συνιστά αντιδεοντολογική συμπεριφορά η προσφυγή σε αφορισμούς, ύβρεις και απαράδεκτους χαρακτηρισμούς. Η Επιτροπή τονίζει για άλλη μια φορά την ανάγκη όπως τα ΜΜΕ και οι λειτουργοί τους ασκούν το δικαίωμα της άσκησης κριτικής μέσα στα πιο πάνω πλαίσια.

Επικριτικά δημοσιεύματα για το ΡΙΚ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο του Γ.Δ. του ΡΙΚ κ. Μάριου Μαυρίκιου για δημοσιεύματα διαφόρων εφημερίδων και περιοδικών, με τα οποία, όπως υποστηρίζει ο ίδιος, «συνεχίζουν την παραπληροφόρηση και την προπαγάνδα εναντίον του ΡΙΚ και προσβάλλουν τους εργαζόμενους σ’ αυτό». Η Επιτροπή, αφού άκουσε εισήγηση υποεπιτροπής που μελέτησε ενδελεχώς το θέμα, και ύστερα από μακρά εξέταση, αποφάσισε ότι όλα τα δημοσιεύματα, πλην ενός, τα οποία επισύναψε στο σχετικό παράπονό του ο Γ.Δ. του ΡΙΚ, συνιστούν κριτική για τις δραστηριότητες ή ενέργειες του ΡΙΚ ή και της κυβέρνησης ή κομμάτων, η οποία εμπίπτει στο προστατευόμενο δικαίωμα ελευθερίας έκφρασης, το οποίο περιλαμβάνει την άσκηση κριτικής, ιδιαίτερα για ένα δημόσιο οργανισμό, και ως εκ τούτου δεν συνιστούν παραβίαση του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η άσκηση κριτικής, ακόμη και αυστηρής, υπό την προϋπόθεση ότι θα πρέπει να γίνεται σαφής διάκριση μεταξύ γεγονότος, σχολίου ή εικασίας, αποτελεί δικαίωμα των ΜΜΕ και δη σε περιπτώσεις δημοσίων οργανισμών, λαμβανομένων υπόψη των προνοιών του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας για αντικειμενικότητα και αποφυγή δυσμενών διακρίσεων και της υποχρέωσης των ΜΜΕ να «παρέχουν στους επηρεαζομένους, στην κατάλληλη περίπτωση και ιδιαιτέρως όταν έχουν υποστεί επίθεση, την ευκαιρία να απαντήσουν». Κατά συνέπεια, αν το ΡΙΚ ασκούσε το δικαίωμα απάντησης, τα ΜΜΕ θα είχαν την υποχρέωση να τη δημοσιεύσουν. Ειδικά, όσον αφορά σε, δημοσίευμα της Σημερινής, ημερομηνίας 17ης Νοεμβρίου, 2004, το οποίο επικαλείται ο Γ.Δ. του ΡΙΚ και στο οποίο γίνεται ονομαστική αναφορά σε δημοσιογράφους σε σχέση με τις πολιτικές τους απόψεις και τοποθετήσεις, η Επιτροπή αποφάσισε ότι, αν και θα μπορούσε να εξετάσει το ενδεχόμενο παραβίασης του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, κωλύεται να το πράξει, ως εκ του γεγονότος ότι ένας από τους κατονομαζόμενους στο δημοσίευμα υπαλλήλους του ΡΙΚ έχει προσφύγει στη δικαιοσύνη.

Παράπονο για αντιεπαγγελματική συμπεριφορά

Η ΕΔΔ εξέτασε παράπονο του δημοσιογράφου κ. Τάκη Αντωνιάδη εναντίον της επίσης δημοσιογράφου Αργυρώς Ηλία, ότι σε δύο περιπτώσεις δημοσιογραφικής κάλυψης γεγονότων επέδειξε αντιεπαγγελματική συμπεριφορά. Η Επιτροπή, αφού μελέτησε το περιεχόμενο δύο επιστολών του κ. Αντωνιάδη αποφάσισε να τον πληροφορήσει ότι το παράπονο ήταν γενικό και αόριστο και ότι, εν όψει του γεγονότος ότι ο ίδιος παρέλειψε να αναφέρει συγκεκριμένες περιπτώσεις αντιεπαγγελματικής συμπεριφορίας, δεν ήταν σε θέση να προχωρήσει σε περαιτέρω εξέταση του παραπόνου.

Αρνηση μετάδοσης απαντητικών δηλώσεων βουλευτή

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο του βουλευτή κ. Ανδρέα Παπαπολυβίου εναντίον του ΡΙΚ για κατ’ ισχυρισμό φίμωσή της αντίθετης άποψης και δυσμενή διάκριση. Τόσο ο κ. Παπαπολυβίου όσο και το ΡΙΚ υπέβαλαν τις απόψεις τους επί του θέματος και το ΡΙΚ έδωσε στην Επιτροπή οπτικογραφημένη την επίμαχη μετάδοση. Τα γεγονότα: Στις 2/10/2004 ο κ. Παπαπολυβίου έδωσε δημοσιογραφική διάσκεψη, κατά την οποία διατύπωσε επικρίσεις εναντίον του ΡΙΚ σχετικά με προσλήψεις και υπογραφή συμβολαίων για παροχή υπηρεσιών προς τον ΡΙΚ. Οι δηλώσεις μεταδόθηκαν σε ρεπορτάζ 3 λεπτών και 13 δευτερολέπτων από την τηλεόραση του ΡΙΚ και μεταδόθηκαν από ραδιοφωνικά δελτία. Την ίδια νύκτα κλήθηκε στο στούντιο ο Πρόεδρος του Δ.Σ. του ΡΙΚ κ. Ανδρέας Αλωνεύτης, ο οποίος απάντησε στις επικρίσεις. Ο κ. Παπαπολυβίου τηλεφώνησε και ζήτησε τηλεφωνική παρέμβαση για να απαντήσει στον κ. Αλωνεύτη. Το ΡΙΚ αρνήθηκε την παρέμβαση. Η ΕΔΔ, αφού μελέτησε εισήγηση ειδικής υποεπιτροπής που εξέτασε το θέμα, απέρριψε το παράπονο για τους ακόλουθους λόγους: Στο σχετικό ρεπορτάζ της τηλεόρασης του ΡΙΚ δόθηκε πλήρης κάλυψη στις επικρίσεις του κ. Παπαπολυβίου. Ο κ. Αλωνεύτης περιορίστηκε να απαντήσει σημείο προς σημείο στις επικρίσεις του κ. Παπαπολυβίου, χωρίς να εγείρει οποιοδήποτε νέο σημείο ή θέμα, το οποίο να έχρηζε απάντησης. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή έκρινε ότι δεν ετίθετο θέμα άσκησης του δικαιώματος απάντησης από τον κ. Παπαπολυβίου με βάση τον Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας.

Αρνηση μετάδοσης απαντητικών δηλώσεων βουλευτή

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε παράπονο του κ. Ακη Συμεού εναντίον της εφημερίδας ΠΟΛΙΤΗΣ για άρνηση της εφημερίδας να δημοσιεύσει απαντητική επιστολή του σε σχόλιο της εφημερίδας που αφορούσε στον ίδιο. Η Επιτροπή, αφού πληροφορήθηκε από το Γραμματέα ότι με παρέμβαση προς τον ΠΟΛΙΤΗ στο πλαίσιο της αποστολής της με βάση τον ΚΔΔ, η επιστολή δημοσιεύθηκε στις 18/11/2004, θεωρεί το θέμα κλειστό, ως διευθετηθέν.

Δημοσίευμα για προσλήψεις υπαλλήλων από το Επαρχιακό Γραφείο Εργασίας Λάρνακος

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας ασχολήθηκε με παράπονο του κ. Φειδία Παναγίδη εναντίον της Χαραυγής για δημοσίευση ανακριβών πληροφοριών σχετικά με προσλήψεις υπαλλήλων. Εν όψει του γεγονότος ότι ο κ. Παναγίδης πληροφόρησε την Επιτροπή ότι έχει αφυπηρετήσει, δεν θέλει να δώσει συνέχεια και αποσύρει το παράπονό του, η Επιτροπή απέρριψε το παράπονο.